Masakrat ndaj popullsisë çame nisën më 27 qershor të vitit 1944, nën udhëheqjen e gjeneralit famëkeq Napoleon Zerva. Sulmin e Zervës e ndihmuan edhe gjermanët nazistë. Ata bënë çarmatosjen e një pjese të popullsisë.
Një valë tjetër masakre u krye në fund të gushtit dhe fillim të shtatorit 1944. Më 28 gusht 1944 bandat e Zervës vranë në Pargë 49 burra dhe 8 gra.
Ndërsa më 14 shtator, këto forca në Filat grumbulluan gjithë burrat e mbetur në qytet, shumica e të cilëve ishin pleq dhe pas një "gjyqi" formal i dënuan të gjithë me vdekje. Numri i të vrarëve dhe të zhdukurve në qytetin e Filatit ishte 259 veta.
Si pasojë e këtij genocidi, nga një popullsi prej 35 000 vetash që ishte para lufte, në Çamëri mbetën vetëm disa dhjetëra familje shqiptarësh myslimanë. Gjatë masakrave të qershor – tetorit u vranë 2 000 burra, gra, fëmijë e pleq dhe u grabitën pasuritë e tyre.
Kuvendi i Republikës së Shqipërisë më datën 30 qershor 1994 e shpalli 27 qershorin si “Dita e genocidit ndaj shqiptarëve të Çamërisë nga shovinizmi grek”. Shumë pjestarë të komunitetit çam, më 27 qershor të çdo viti, përkujtojnë në Qafë-Botë të afërmit e tyre, që u masakruan nga shteti grek gjatë viteve 1913-1944.
Burimi nga: Historia e popullit Shqiptar, Nr. 4, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë, 2008, faqe 156-157.
