Gjergj Kokoshi, arsimtar dhe intelektual shkodran, diplomuar për filozofi në Itali e Francë dhe doktoruar për letërsi në Paris u emërua Ministër i Arsimit në qeverinë e parë të Shqipërisë pas luftës së dytë botërore, në 23 Tetor 1944 në Qeverinë provizore të Beratit.
Ai besonte se arsimi cilësor, i ndërtuar mbi vlerat e dijes dhe përgatitjes akademike, ishte alternativa për të nxjerrë vendin nga errësira. Por kjo platformë ishte në kundërshtim me modelin ideologjik të masivizimit të arsimit.
“Interpelancat parlamentare të Kokoshit lidhur me ligjin arsimor dhe buxhetin financiar sollën përplasje me pushtetin, duke detyruar reformatorin liberal të dorëhiqej.” – shkruan Dr. Enriketa Pandelejmoni në studimin e saj mbi figurën e Kokoshit.
Antifashist, Kokoshi ishte pjesë e Frontit Nacionalçlirimtar, propagandues i ideve për lirinë dhe edukimin e rinisë. Ai mori pjesë në rezistencën e armatosur në zonën e Dibrës dhe u gradua kolonel pas Kongresit të Përmetit. Në këtë kongres themelues të shtetit të ri, ai u zgjodh anëtar i Këshillit të Përgjithshëm AntifashistNacionalçlirimtar, strukturë me rol legjislativ.
Por cili ishte fati i një intelektuali që mendonte ndryshe? Në korrik të vitit 1946, Gjykata e Lartë Ushtarake e dënoi me 30 vite burg, nën akuza për: • sabotim të pushtetit popullor, • themelimin e grupit opozitar “Bashkimi Demokratik”, • kundërshtim të ligjeve të shtetit me synim rrëzimin e pushtetit popullor.
Burimi: AIDSSH
