Me propozim të drejtoreshës së Drejtorisë së Arsim Kulturës në Komitetin Qendror të Partisë së Punës (pika 3/g), datë 26.6.1959, me vendimin nr.228, datë 7.7.1959 të Byrosë Politike “Mbi traditat patriotike revolucionare të popullit tonë dhe masat për njohjen dhe zhvillimin e tyre të mëtejshëm”, ndër të tjera, në pikën 8 u vendos data 5 maj si “ditë pelegrinazhi në varrezat e dëshmorëve”. Në këtë vendim janë disa kapitej për “ngjarjet e shënuara historike dhe njerëzit e shquar”; “për monumentet historike dhe kulturale-artistike”; “për muzetë qendrore dhe ato të rretheve”; “për ruajtjen dhe grumbullimin e mëtejshëm të materialeve dokumentare-historike. Si rregull, aktet e dala nga Partia e Punës ktheheshin në vendime qeverie apo në ligje, por këtë rast nuk është vepruar kështu. Siç vërehet edhe nga praktika, në caktimin e datës nuk është ndërmarrë kurrfarë studimi. Si “Dita përkujtimore e Dëshmorëve të Atdheut” 5 Maji për herë të parë u vendos në nenin 6 të ligji nr.8607, datë 27.4.2000 “Statusi i dëshmorit të atdheut”. Kësisoj, Shqipëria në vitet 1960-2000, ka përkujtuar një ditë për dëshmorët pa e pasur ligj apo VKM, por duke respektuar vetëm aktin partiak të çiftit Enver dhe Nexhmije Hoxha.
Nga Kastriot Dervishi
