Sundimtari kënaqej me luksin, por ai lejoi që kundërshtarët e tij të torturoheshin dhe të zhdukeshin gjatë luftës civile në Siri. Ish-sundimtari Bashar Al-Assad i mbajti brutalisht bashkatdhetarët e tij nën kontroll për dekada. Por që nga rënia e tij dhe arratisja në Moskë, pallatet e tij tani po plaçkiten dhe burgjet e tij famëkeqe po konreollohen.
Rebelët islamikë sulmuan burgun famëkeq ushtarak Saidnaya në veri të Damaskut në fundjavë dhe liruan shumë të burgosur politikë, siç raportoi agjencia e lajmeve dpa. Për shkak të brutalitetit, ky burg njihej si “Thertorja e Njeriut” nga sirianët gjatë luftës, raportoi Amnesty International. Të hënën, ekipe speciale u nisën për të kërkuar më shumë dhoma torture sekrete në kompleksin famëkeq.
Mbrojtja civile siriane dyshon se pas rënies së Asadit dhe hapjes së parë të burgjeve, jo të gjithë të burgosurit janë ende të lirë. Pesë skuadra po kontrollojnë në Saidnaya, pasi ka dyshime se ka dhoma sekrete.
Helmetat e Bardha, siç quhet mbrojtja civile, madje kanë kërkuar me qen apo sensorë zhurmash, për të zbuluar nëse ka të burgosur të tjerë që mund të fshihen në dhomat sekrete.
Kërkimet deri më tani kanë qenë të pasuksesshme. Puna do të vazhdojë, shkroi Raid Al Saleh, kreu i “Helmetave të Bardha”.
Megjithatë, askush nuk dyshon për ekzistencën e dhomave të fshehta të torturës. Një raport i organizatës për të drejtat e njeriut Amnesty International tha në vitin 2017 se mijëra njerëz ishin vrarë në ekzekutime masive në Saidnaya që nga fillimi i luftës në Siri.
Pas rënies së qeverisë së Bashar al-Assad në Siri, Komisioneri i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Volker Türk, ka bërë thirrje që përgjegjësit të mbahen përgjegjës për krimet e kryera gjatë sundimit të tij. “Ne do të duhet të sigurojmë që përgjegjësit për këto shkelje, qoftë qeveria e mëparshme, presidenti apo të tjerët, por edhe të gjithë të tjerët përgjegjës, të përballen me ligjin”, tha Türk të hënën në Gjenevë, sipas agjencisë së lajmeve AFP.
Ky duhet të jetë një “element kyç” i një tranzicioni politik në Siri, tha Türk. Ai tha se ishte me rëndësi të madhe reformimi i aparatit të sigurisë dhe gjetja e përgjigjeve për “tragjedinë e njerëzve të zhdukur”. Përveç kësaj, “duhen marrë të gjitha masat për të siguruar mbrojtjen e të gjitha pakicave dhe për të parandaluar aktet e hakmarrjes.
Grupi islamik Hajat Tahrir al-Sham (HTS) dhe aleatët e tij nisën një ofensivë të befasishme në Siri më 27 nëntor, duke përparuar me shpejtësi rrufe. Të dielën ata morën Damaskun. Sipas mediave shtetërore ruse, sundimtari Assad iku në Rusi me familjen e tij. Sipas agjencisë së lajmeve Tass, zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov tani ka konfirmuar se Vladimir Putin do t’i jepte azil politik diktatorit të arratisur.
Pas arratisjes, kryengritësit sulmuan ish-pallatet presidenciale. Në rrjetet sociale po qarkullojnë video që dokumentojnë pasurinë e Asadit, ndërsa populli i tij ka vuajtur nga varfëria dhe lufta për dekada.
Në video, luftëtarët qëndrojnë në dhomën e vëzhgimit të burgut famëkeq të torturës Saidnaya. “Gratë janë ende të burgosura këtu, çfarë mëkati”, shkruan Spiegel, duke iu referuar deklaratave të një rebeli.
