Abu Mohammed al-Jawlani, udhëheqësi i grupit militant islamik Hayat Tahrir al-Sham (HTS), po përpiqet të pozicionohet si figura kryesore për një të ardhme pas Asadit në Siri.
Sulmet e papritura dhe shkatërruese të grupit të tij në Aleppo, e më pas në Hama dhe Homs nga baza e tyre në provincën veriperëndimore të Idlibit, ishin vendimtare për ngjarjet dramatike të javës së fundit e gjysmë. Por, edhe grupe të tjera rebele u ngritën kundër regjimit, dhe ndoshta ishte pikërisht ndjesia e një revolte të përgjithshme që përshpejtoi rënien e regjimit të Asadit.
Për vite me radhë, al-Jawlani është përpjekur të ndryshojë perceptimin për organizatën e tij nga një grup i frikshëm për zellin ideologjik, në një alternativë pragmatike të pranueshme për sirianët, përkundër regjimit të Asadit.
Historia e HTS
HTS u krijua fillimisht në vitin 2011 me një emër tjetër, Jabhat al-Nusra, si një degë e drejtpërdrejtë e al-Kaedës. Në themelimin e saj ishte përfshirë edhe Abu Bakr al-Baghdadi, udhëheqësi i grupit të vetëquajtur Shteti Islamik (IS). Jabhat al-Nusra u konsiderua një nga grupet më efektive dhe më vdekjeprurëse kundër Presidentit Asad dhe u shpall si një organizatë terroriste nga OKB-ja, SHBA-ja, Turqia dhe vende të tjera, një status që vazhdon edhe sot.
Al-Jawlani më vonë publikisht ndërpreu lidhjet me al-Kaedën, shpërbëri Jabhat al-Nusra dhe krijoi një organizatë të re, e cila u quajt Hayat Tahrir al-Sham (HTS) pas bashkimit me disa grupe të ngjashme një vit më vonë. Megjithatë, dyshimet për lidhjet e vazhdueshme me al-Kaedën nuk janë zhdukur plotësisht.
Roli dhe sfidat e HTS
Gjatë ngjarjeve të fundit, HTS ka theksuar një mesazh përfshirjeje dhe ka refuzuar dhunën apo hakmarrjen. Por, grupi ka qenë i përfshirë më parë në konflikte të brendshme me grupe të tjera rebele dhe opozitare, dhe ka gjasa që këto konflikte të ndodhin sërish. Rënia e regjimit të Asadit nuk ndryshon për momentin ndarjet brenda Sirisë, ku grupe të ndryshme vazhdojnë të kontrollojnë territore jashtë qeverisjes.
Faktori ndërkombëtar
Përpjekjet e HTS për të fituar legjitimitet janë njollosur nga akuzat për shkelje të të drejtave të njeriut. E ardhmja politike e menjëhershme e Sirisë do të varet jo vetëm nga qëllimet dhe aftësitë e organizatës, por edhe nga ndikimi i grupeve të tjera dhe roli i fuqive të mëdha ndërkombëtare, përfshirë: • Iranin dhe Rusinë, që mbështetën Presidentin Asad. • Turqinë, që ka mbështetur grupet rebele. • SHBA-në, që vazhdon të ketë praninë ushtarake në zonat kurde në lindje të vendit.
Këto fuqi tani po përpiqen të përcaktojnë një kurs të ri strategjik për të mbrojtur interesat e tyre pas rënies së dinastisë Asad.
Analizë e BBC
