Ndryshimet në Kodin Zgjedhor të dakordesuara mes PS-së dhe PD-së kanë ngjallur debate të shumta, teksa disa zëra të veçantë në politikë dhe në media e kanë cilësuar pazar për interes të kryetarëve, edhe ekspertët e pavarur zgjedhor kanë shprehur rezervat e tyre.
Në një intervistë për Zërin e Amerikës, ekspertët e pavarur teksa vlerësojnë hapat për votimin e zgjedhësve nga jashtë, pohojnë se listat e mbyllura në 1/3 e tyre po bëhen për interesa personale të politikanëve kryesorë dhe dëshmojnë mungesën e vullnetit politik të partive më të mëdha për zgjedhje tërësisht të hapura dhe demokratike.
Sipas tyre listat e hapura në vetem 2/3 e tyre si dhe votimet nga jashtë vijnë si reagim ndaj vendimeve të Gjykatës Kushtetuese, por nuk përmbushin asgjë nga rekomandimet e OSBE/ODIHR-it mbi përmirësimin e procesit zgjedhor në Shqipëri dhe shmangien e shkeljeve të konstatuara në zgjedhjet e mëparshme.
Znj.Gerta Meta, drejtuese e Shoqatës për Kulturë Demokratike shprehet se: “Listat do të jenë faktikisht të mbyllura. Monopoli dhe ekskluziviteti i listës do të jetë përsëri i kryetarëve të partive”.
Per z.Kristaq Kume, drejtues i Institutit për Sistemet Zgjedhore, “dakordësim dypartiak vjen kryesisht për interesa personale. Me këto kam parasysh interesin e kryetarit të partisë, udhëheqësisë së partisë dhe njerëzit që kanë fuqi në parti, ata që janë figura kryesore në parti, që duan ta kenë të sigurtë mandatin”.
“Mendohet vetëm për qasjen e partive të mëdha politike dhe përsëri do të kemi firo të votave të qytetarëve. Partitë e vogla, ofertat e reja dhe lëvizjet e reja politike me këtë kuadër ligjor do të mbeten në vështirësi dhe përsëri do t’u kërkohen aleanca me partitë e mëdha”, thotë zonja Meta.
Ne lidhje me voten e diaspores, z.Kume thotë se këto procedura duhen përsosur më tej në të ardhmen, se nuk mjaftojnë që shqiptarët të votojnë nga jashtë, por edhe të përfaqësohen në procesin ligjvënës.
Per ekspertët bisedimet e partive më të mëdha larg syve të palëve të interesuara për dialog konstruktiv, sjellin rezultate të papritura dhe plot dyshime në minutën e fundit dhe të padebatuara publikisht, ku zakonisht partia dhe shteti nuk janë qartësisht të ndara, duke cënuar parimet demokratike për zgjedhje të lira dhe institucione demokratike të konsoliduara dhe funksionale.
