According to sociologists, the acceleration of population aging is significantly increasing the demand for elderly care services. Faced with this need, the public system can only provide care for 370 pensioners in existing centers for the elderly. In private nursing homes, fees reach up to 120 thousand lek per month, while for home caregivers, the payment reaches up to 80 thousand lek per month. According to the “Policy Document on Aging 2025–2030”, state institutions will respond to demographic pressure with policies to increase pensions. Meanwhile, the managers of private centers are seeking incentives and supportive policies to promote investment and development in the nursing home sector.
Mimoza Kalaja, director of the "Te Moza" senior center in Tirana, receives over ten calls a day from family members looking for a place for their relatives.
The center cares for 25 elderly people who need intensive medical care and has 10 caregivers trained for specialized services.
Mimoza Kalaja says that all elderly people are individuals with physical injuries or in a serious mental state, who require 24-hour medical and nursing attention and care, for whom it is impossible to provide care at home, even through a caregiver.
Caregiver for the elderly continues to remain among the most sought-after professions in the employment market for employees within the family.
Data for "Monitor" from the database of the portal "Çelësi" and the recruitment agency "Profesionisti" show that in 2025, 9,776 announcements for employment in families for elderly caregivers were published nationwide. Compared to the previous year, the number of announcements for employment of caregivers increased by 37%.
For employment within the family, the most sought-after positions in the country are for caregivers for the elderly, caregivers for children or nannies, and cleaners. For these three positions, 16.2 thousand announcements were published in 2025, according to data obtained from the “Çelësi” portal database. Compared to 2024, the total number of announcements increased by 12.4%.
According to the data, hiring a caregiver for the elderly took the lead in 2025, accounting for 60% from 61% in 2024.
Managers of family employment agencies claim that the demand for employment of caregivers for the elderly remains high compared to other professions. While compared to years, the performance of demand appears the same.
Albana Uku, head of one of the mediation agencies for domestic workers, underlines that the main cause of the stagnation of demand is the high fees, which are considered unaffordable by family members.
Për sociologun Gëzim Tushi, Shqipëria po kthehet gradualisht në një shoqëri me “flokë të bardha”, ku emigracioni i të rinjve dhe shtimi i pensionistëve që jetojnë vetëm po ndryshojnë strukturën sociale të vendit, duke rritur ndjeshëm kërkesën për shërbime kujdestarie dhe mbështetje financiare.
Sipas tij, rritja e kërkesës për shërbime kujdesi për të moshuarit vjen në një kohë kur Shqipëria po përballet me një plakje të përshpejtuar të popullsisë dhe me një sistem shërbimesh sociale shtetërore dhe private që mbetet i pamjaftueshëm për nevojat në rritje.
“Kërkesa e shërbimeve për të moshuarit është në rritje. Sidomos për ata që për arsye biologjike, sociale apo financiare janë në gjendje nevoje e pa përkrahje. Shoqëria jonë është në një proces të përshpejtuar të plakjes, madje deri në nivelin që po bëhemi shoqëri me ‘flokë të bardha’ dhe kjo ka shtuar kërkesat dhe nevojat për të ofruar shërbime të personalizuara për të moshuarit e vetmuar.
Të dhënat e Censit 2023 referuan gjithashtu se në të gjithë vendin, rreth 64 mijë persona mbi 60 vjeç jetonin vetëm. Emigracioni e ka zgjeruar edhe më shumë ‘plagën e vetmisë’ sociale dhe të të moshuarve në gjendje vetmie. Edhe pse një pjesë e madhe e tyre kanë shtëpi dhe pensione të siguruara, por kanë nevojë për shërbime specifike e të posaçme, për shërbim dhe kujdes shëndetësor”.
Nga regjistrimi i popullsisë në vitin 2011 te regjistrimi i vitit 2023, numri i popullsisë nga 0 deri në 49 vjeç është në rënie, teksa është rritur ndjeshëm numri i popullsisë nga 50 deri në 94 vjeç.
Sipas të dhënave të Censit 2023, numri i popullsisë së grupmoshës nga 85 deri në 89 vjeç ka shënuar rritjen më të lartë me 79% krahasuar me të dhënat e Censit 2011. Gjatë këtyre 12 viteve, rritje e lartë është shënuar edhe te popullsia e grupmoshës 65-69 vjeç, me rritje 63%.
Popullsia e grupmoshës 80 deri në 84 vjeç është shtuar me 75% krahasuar me Censin e 2011. Numri i popullsisë së grupmoshës 70-74 vjeç është rritur 36%; grupmosha 75-79 vjeç është rritur 27%, kurse grupmosha 90-94 vjeç është rritur me 24%.
Sipas të dhënave të Censit 2023, numri i popullsisë së grupmoshës nga 0 deri në 4 vjeç ka rënë 31,6%; për grupmoshën 5-9 vjeç, numri i tyre ka rënë 31% dhe për grupmoshën nga 10-14 vjeç, rënia e numrit të popullsisë është 41,4% krahasuar me regjistrimin e popullsisë në Censin e 2011-s.
Rënia më e lartë te grupmoshat e reja për 2023 është shënuar te grupi nga 15 deri në 19 vjeç me tkurrje 46,8%, një tregues sipas ekspertëve i rritjes së emigracionit familjar. Të dhënat e Censit 2023 referuan gjithashtu se në të gjithë vendin, rreth 64 mijë persona mbi 60 vjeç jetonin vetëm.
Nga 103 mijë persona të cilët jetonin vetëm, 62,5% e tyre më shumë se 60 vjeç (64,375 persona).
Shërbimi i pamjaftueshëm i azileve
Sistemi i përkujdesit social publik përbëhet nga 6 qendra për të moshuarit apo siç njihen ndryshe azile për pensionistët, me vendndodhje në Tiranë, Shkodër, Kavajë, Fier, Gjirokastër, Poliçan, si dhe dy qendra ditore polivalente në Kamëz dhe Sarandë.
Sipas të dhënave të Shërbimit Social Shtetëror për vitin 2025, në këto qendra janë të vendosur 371 të moshuar. Numri më i lartë i pensionistëve rezulton në qendrat e të moshuarve në Kavajë dhe Gjirokastër, ku në secilin institucion janë të strehuar 72 pensionistë. Ndërsa në qendrën e të moshuarve në Tiranë për vitin 2025 janë trajtuar 48 pensionistë.
Nga të dhënat e disponueshme prej vitit 2020 rezulton se azilet shtetërore në vend arrijnë të trajtojnë një numër konstant pensionistësh që varion nga 300 deri në 370 pensionistë në vit.
Krahas shërbimit shtetëror me kapacitete të ulëta në numër për kujdesin e të moshuarve, edhe strukturat private rezultojnë se nuk janë institucione të mirëfillta për moshimin e pensionistëve.
“Realiteti në Shqipëri për qendrat e të moshuarve ndryshon plotësisht nga mënyra se si funksionojnë këto qendra në shumicën e vendeve europiane. Atje, pas daljes në pension, një shtetas vendos në mënyrë autonome të strehohet në një qendër për të moshuar, për të pasur një jetë sociale.
Pra pensionisti është në gjendje të jetojë i pavarur në shtëpinë e tij, por vendos të qëndrojë në një qendër për të moshuar.
Ndërsa në Shqipëri, familjarët detyrohen t’i sjellin të moshuarit në qendra vetëm për shkak të gjendjes së tyre të rënduar shëndetësore pas operacioneve, me plagë, ose të sëmurë me sëmundje si demenca, skizofrenia etj., që kërkojnë kujdes intensiv mjekësor dhe infermieror 24 orë në ditë, sepse përkujdesja në shtëpi, edhe me punësim kujdestari, nuk është e mundur.
Për shkak të këtij realiteti në Shqipëri, pothuajse të gjitha këto qendra private nuk mund të quhen qendra për të moshuarit, por janë qendra rehabilitimi apo ‘nursing home’, që ofrojnë nivelin më të lartë të kujdesit për të moshuarit jashtë ambienteve të spitalit”, pohon Mimoza Kalaja, nga qendra private e të moshuarve “Te Moza”.
Po ashtu, në zonën e ish-Kinostudios në Tiranë, ndodhet azili privat “Strehë dhe shpresë”, që ofron një kombinim shërbimesh humanitare dhe sociale për të moshuarit dhe për njerëzit në nevojë, për të ruajtur traditën e familjes “Kuka”, e cila për herë të parë në vitin 1892 hapi qendrën si një mision humanitar në ndihmë të familjeve të varfra.
Disa vite më vonë, në 1917, kjo qendër ishte kthyer në një shtëpi të vërtetë humanitare, kohë në të cilën u njoh zyrtarisht edhe nga shteti shqiptar. Azili u mbyll gjatë periudhës komuniste, për t’u rihapur më tej në vitin 1997.
Sipas drejtuesit Hysni Kuka, në azilin “Strehë dhe shpresë” janë të strehuar 90 individë në nevojë, përfshirë edhe pensionistë. 70 prej tyre trajtohen në këtë qendër kundrejt pagesave minimale, ndërsa 20 të tjerë trajtohen pa pagesë. Për rrjedhojë, qendra arrin të mbijetojë financiarisht falë donatorëve të huaj.
Për sociologun Gëzim Tushi, shërbimi për kujdesin e të moshuarve në vend, përfshirë atë publik dhe privat, mbetet me kapacitet tejet të cunguar, duke siguruar shërbim për rreth 500 pensionistë në vit shumë larg nevojave të shoqërisë shqiptare. Në këtë situatë, ai thekson nevojën urgjente të institucioneve shtetërore për shtim të qendrave për të moshuarit.
“Plotësimi institucional i këtyre nevojave përmes ofrimit të shërbimeve në ‘Shtëpitë e të Moshuarve’ publike apo private (me pagesë dhe si biznes social) është tepër larg në raport me numrin fizik dhe kapacitetet e kujdestarisë të institucioneve që ato ofrojnë.
Rrjeti i institucioneve rezidenciale aktualisht nuk trajtojnë më shumë se 500 të moshuar në shërbime të plota rezidenciale. Bashkë me shërbimet ditore e komunitare, ato janë të pamjaftueshme.
Kështu që barra e kujdesit për të moshuarit dhe kostot e këtij kujdesi specifik bien mbi familjen biologjike për të siguruar forma alternative të shërbimit të personalizuar, përmes pagesës së punonjësve të posaçëm, që u shërbejnë të moshuarve në shtëpitë e tyre ose në ambiente të tjera kujdesi.
Sepse ata kanë nevojë për shërbime specifike sociale e jetësore në familjen e tyre, shërbime që kanë kosto dhe që përballohen nga dy burime, në rastin më të mirë. Nga fondi i pensionit personal dhe nga kontributi financiar komplementar i familjes dhe fëmijëve të tyre.
Ka një parim universal për politikat sociale të një vendi: Kur shoqëria plaket, institucionet e kujdesit duhet të shtohen, të rinovohen dhe të bëhen më dinamike duke qenë të konkurrueshme me kërkesat dhe nevojat në rritje të të moshuarve për shërbime sociale kolektive apo të personalizuara.
Në mënyrë të menjëhershme, madje urgjente, është i nevojshëm zgjerimi i hartës së institucioneve të kujdesit për të moshuarit dhe shpërndarja gjeografike homogjene në territorin e vendit dhe rregullimi i standardit, midis nevojave dhe kërkesave për shërbime për të moshuarit dhe ofertës së diversifikuar: shërbime publike plus shërbime private”, pohoi ai.
Ndërsa Mimoza Kalaja, drejtuese e qendrës private për të moshuarit “Te Moza”, thekson nevojën për politika mbështetëse për azilet private, duke nënvizuar rëndësinë e krijimit të një legjislacioni të qartë për të siguruar funksionimin e qëndrueshëm të tyre.
Zonja Kalaja kërkon masa që mbështesin menaxhimin profesional, sigurinë dhe standardet e larta të shërbimit, si dhe stimuj për investime dhe zhvillim në sektorin e azileve private.
Kostot që një i moshuar të jetojë në azil apo me kujdestar në shtëpi
Mplakja e popullsisë nuk është më vetëm çështje sociale, por edhe ekonomike. Familjet e shumta që kërkojnë të punësojnë kujdestarë në familje për të moshuarit duhet të paguajnë tarifa që variojnë nga 50 mijë lekë, 60 mijë lekë deri në 80 mijë lekë në muaj për 6 orë punë.
"These payments can only be afforded by the families of the elderly living abroad. There are few local families who can financially afford these fees. As a result, the demand has remained unchanged compared to years, despite the high needs," claims Albana Uku.
Meanwhile, in private homes for the elderly, monthly fees, according to the director of the "Te Moza" center, range from 100 thousand lek per month to 120 thousand lek per month, depending on the health condition of the patient.
The expensive fees at these centers, according to Ms. Mimoza Kalaja, are due to the intensive service offered to the elderly, who come in a serious health and mental condition. She says that the fees are covered by their families, as the vast majority of pensioners at these centers have minimum pensions of up to 10 thousand lek per month.
Market sources claim that fees at private centers reach up to 150 thousand lek per month if the elderly person is treated with oxygen due to a health condition.
While in state-run asylums, 40% of the pension is withheld from the pensioner for care, while 60% remains with him./monitor
