Në një godinë të zakonshme industriale në Holbrook, një qytet i vogël në New South Wales të Australisë, ruhen shtatë trupa njerëzorë me një shpresë të pazakontë: që teknologjia e së ardhmes të mund t’i rikthejë një ditë në jetë.
Southern Cryonics është aktualisht e vetmja qendër e krioprezervimit në hemisferën jugore. Ajo nisi aktivitetin në vitin 2023 dhe u ofron klientëve atë që drejtuesit e përshkruajnë si “një mundësi për zgjatjen e jetës”.
Brenda ndërtesës ndodhen rezervuarë të mëdhenj çeliku, të quajtur dewar, të mbushur me azot të lëngshëm. Trupat ruhen me kokën poshtë në temperaturën rreth minus 196 gradë Celsius. Aktualisht qendra ka shtatë persona të krioprezervuar.
Procedura kushton më shumë se 200 mijë dollarë australianë. Sipas të dhënave të qendrës, faza fillestare e stabilizimit kushton rreth 60 mijë dollarë, ndërsa rreth 150 mijë të tjera paguhen për ruajtjen afatgjatë. Kompania rekomandon që klientët të përpiqen ta financojnë procedurën përmes sigurimit të jetës.
Procesi nuk është thjesht vendosja e një trupi në ngrirje. Pas vdekjes, ekipi përpiqet të ftohë trupin dhe të përdorë substanca mbrojtëse që synojnë të reduktojnë dëmtimin që shkakton formimi i kristaleve të akullit. Më pas trupi vendoset në azot të lëngshëm për ruajtje të pacaktuar.
Ideja e krioprezervimit mbështetet në një supozim: se në një të ardhme shumë të largët mjekësia mund të jetë në gjendje të riparojë dëmtimet e trupit, të shërojë sëmundjen që shkaktoi vdekjen dhe të rikthejë funksionet e trurit.
Por sot nuk ekziston asnjë teknologji që mund ta bëjë këtë.
Vetë Peter Tsolakides, drejtuesi i Southern Cryonics, nuk premton se klientët do të rikthehen në jetë. Ai vlerëson subjektivisht se mundësia që kjo të jetë e realizueshme pas rreth 250 vjetësh është vetëm rreth 10%.
Shkencëtarët janë shumë më skeptikë. Ata argumentojnë se ngrirja e një trupi të tërë shkakton dëmtime të mëdha qelizore dhe se edhe sikur struktura fizike të ruhej, do të mbetej problemi themelor: sëmundja apo dëmtimi që e vrau personin nuk zhduket thjesht sepse trupi ngrin.
Një nga analogjitë e përdorura nga ekspertët është ajo e një luleshtrydheje të ngrirë. Kur shkrihet, struktura e saj është dëmtuar dhe bëhet e butë. Në trupin njerëzor, procesi është shumëfish më kompleks.
Qendra në Holbrook u zgjodh edhe për shkak të pozicionit të saj mes Sydneyt dhe Melbourne-it dhe sepse zona konsiderohet relativisht pak e ekspozuar ndaj tërmeteve dhe përmbytjeve. Furnizimi me azot të lëngshëm është gjithashtu i rëndësishëm, pasi rezervuarët duhet të rimbushen rregullisht.
Sipas operatorëve, ekzistojnë vetëm gjashtë qendra të tilla në botë dhe mendohet se rreth 1 mijë njerëz janë krioprezervuar globalisht.
Për kritikët, krioprezervimi mbetet shumë më pranë spekulimit sesa mjekësisë. Për personat që zgjedhin të paguajnë për të, megjithatë, logjika është tjetër: edhe një mundësi shumë e vogël për një jetë të dytë u duket më e madhe se zero.
Për momentin, shtatë trupat në Holbrook vazhdojnë të qëndrojnë në minus 196 gradë Celsius, duke pritur një teknologji që ende nuk ekziston.
