Mburoja mbrojtëse që mbulon reaktorin bërthamor të Çernobilit në Ukrainë nuk mund të sigurojë më funksionin e saj kryesor të përmbajtjes pas një sulmi me dron më herët këtë vit, sipas agjencisë bërthamore të OKB-së.
Inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjinë Atomike (IAEA) zbuluan se struktura gjigante, e ndërtuar mbi vendin e fatkeqësisë bërthamore të vitit 1986, ka humbur “funksionet kryesore të sigurisë, përfshirë aftësinë për të izoluar materialet radioaktive”.
Në shkurt, Ukraina akuzoi Rusinë për sulm ndaj centralit – akuzë që Kremlini e mohoi.
IAEA deklaroi se riparimet janë “thelbësore” për të “parandaluar degradimin e mëtejshëm” të strehës bërthamore. Megjithatë, eksperti i mjedisit, Jim Smith, tha për BBC se “nuk ka arsye për panik”.
Profesori Smith nga Universiteti i Portsmouth në MB, i cili ka studiuar pasojat e katastrofës së Çernobilit, u shpreh se rreziku më i madh lidhet me shqetësimin e pluhurit radioaktiv. Por sipas tij, “rreziku mbetet i ulët”, pasi pluhuri i kontaminuar është i izoluar brenda “sarkofagut” prej betoni të trashë, i cili mbulohet nga mburoja mbrojtëse.
Shpërthimi i vitit 1986 në Çernobil çliroi në ajër materiale radioaktive, duke shkaktuar një emergjencë të madhe shëndetësore në mbarë Evropën.
Në përgjigje, ish-Bashkimi Sovjetik ndërtoi sarkofagun mbi reaktor. Ai kishte një jetëgjatësi 30-vjeçare, ndaj u ndërtua mburoja e re për të parandaluar rrjedhjen e materialeve radioaktive për 100 vitet e ardhshme.
IAEA njoftoi se një ekip inspektorësh përfundoi javën e kaluar vlerësimin e sigurisë në vend, pasi struktura ishte “dëmtuar rëndë” nga goditja me dron, e cila shkaktoi zjarr në mbulesën e jashtme të çelikut.
Inspektorët thanë se nuk ka dëmtime të përhershme në strukturat mbajtëse ose në sistemet monitoruese, ndërsa disa riparime në çati tashmë janë kryer.
Megjithatë, drejtori i përgjithshëm i IAEA-s, Rafael Grossi, paralajmëroi: “Rikthimi i plotë dhe në kohë mbetet thelbësor për të parandaluar degradimin e mëtejshëm dhe për të siguruar sigurinë afatgjatë bërthamore”.
Që nga fillimi i dhjetorit, agjencia bërthamore e OKB-së po inspekton infrastrukturën energjetike të Ukrainës, ndërsa vendi vijon të mbrohet nga Rusia.
Gjatë natës, Rusia kreu sulme ajrore në qytetin industrial të Kremenchukut në qendër të Ukrainës.
Përveç vlerësimit të situatës në Çernobil, IAEA ka inspektuar edhe nënstacione elektrike të lidhura me sigurinë dhe mbrojtjen bërthamore.
Grossi tha: “Ato janë të domosdoshme për furnizimin me energji elektrike të të gjitha centraleve bërthamore për ftohjen e reaktorëve dhe sistemet e tjera të sigurisë, si edhe për shpërndarjen e energjisë drejt familjeve dhe industrisë.”
