Narcizmi është një çrregullim i personalitetit që karakterizohet nga një ndjenjë e tepruar vetëvlerësimi, nevoja për vëmendje dhe admirim të vazhdueshëm, si dhe mungesë e ndjeshmërisë ndaj të tjerëve. Edhe pse shumë njerëz mund të shfaqin tipare narcisiste në momente të caktuara, narcizmi klinik është një gjendje më e thellë dhe shpesh problematike që ndikon në mënyrën se si një individ ndërvepron me të tjerët dhe e sheh botën.
Cilat janë shenjat e narcizmit?
Personat me çrregullim të personalitetit narcisist (NPD) mund të shfaqin:
• Një ndjenjë të ekzagjeruar të rëndësisë së vetes.
• Fantazi për sukses të madh, pushtet, inteligjencë apo bukuri të jashtëzakonshme.
• Nevojë të vazhdueshme për vëmendje dhe admirim.
• Ndjeshmëri ndaj kritikave, shpesh duke reaguar me zemërim ose përbuzje.
• Manipulim apo shfrytëzim të të tjerëve për përfitime personale.
• Mungesë empatie ndaj ndjenjave ose nevojave të të tjerëve.
Çfarë e shkakton narcizmin?
Shkaqet e narcizmit nuk janë plotësisht të qarta, por studiuesit besojnë se mund të jenë një kombinim i faktorëve biologjikë, gjenetikë dhe mjedisorë. Për shembull:
• Fëmijëri me lëvdata të tepërta ose kritika ekstreme.
• Mungesë lidhjeje të ngrohtë dhe të qëndrueshme me prindërit.
• Faktorë biologjikë dhe ndryshime në strukturën e trurit.
A kurohet narcizmi?
Narcizmi mund të jetë i vështirë për t’u trajtuar, kryesisht sepse personat me këtë çrregullim shpesh nuk pranojnë që kanë një problem ose refuzojnë të kërkojnë ndihmë. Megjithatë, trajtimi është i mundur dhe zakonisht përfshin:
• Psikoterapi (terapia e të folurit): Kjo është trajtimi kryesor. Terapia mund të ndihmojë individin të kuptojë dhe të rregullojë ndjenjat e vetëvlerësimit, të mësojë strategji më të shëndetshme për të ndërtuar marrëdhënie dhe të zhvillojë empati për të tjerët.
• Terapia familjare ose e grupeve: Kjo mund të ndihmojë në përmirësimin e ndërveprimeve dhe komunikimit me të dashurit.
• Medikamente: Edhe pse nuk ka ilaçe specifike për narcizmin, barna si antidepresantë ose stabilizues të humorit mund të përshkruhen për të trajtuar simptoma të tjera, si depresioni ose ankthi, që shpesh shoqërojnë NPD.
A mund të ndryshojë një person narcisist?
Ndryshimi është i mundur, por kërkon kohë, përkushtim dhe gatishmëri nga ana e individit për të pranuar sfidat e veta. Terapia mund të ndihmojë ata të ndërtojnë një vetëvlerësim më realist dhe të zhvillojnë ndjeshmëri ndaj të tjerëve.
Nëse jetoni me një person narcisist, është e rëndësishme të vendosni kufij të shëndetshëm dhe të kërkoni mbështetje për veten tuaj, pasi marrëdhëniet me ta mund të jenë sfiduese.
