Zyrtarë të lartë të Shteteve të Bashkuara dhe Kinës njoftuan të martën se kanë arritur një marrëveshje kuadër që synon të rivendosë armëpushimin tregtar mes dy ekonomive më të mëdha të botës dhe të heqë kufizimet e vendosura nga Pekini mbi eksportet e mineraleve të rralla, një komponent kritik në prodhimin e teknologjive të avancuara. Megjithatë, të dyja palët shmangën të jepnin
detaje të plota mbi zbatimin konkret të kësaj marrëveshjeje, duke lënë të hapur pikëpyetje për një zgjidhje afatgjatë të mosmarrëveshjeve të thella tregtare që kanë tensionuar marrëdhëniet dypalëshe prej vitesh.
Pas dy ditësh negociatash intensive në Londër, Sekretari amerikan i Tregtisë, Howard Lutnick, deklaroi për gazetarët se marrëveshja kuadër është ndërtuar mbi bazën e një konsensusi të arritur më herët në Gjenevë, që kishte për qëllim uljen e tarifave ndëshkuese reciproke, të cilat kishin arritur nivele rekord gjatë përshkallëzimit të luftës tregtare.
“Kjo marrëveshje është një sinjal i qartë se po bëhet një punë e mirë. Është një hap drejt stabilizimit të marrëdhënieve ekonomike midis dy vendeve,” u shpreh Lutnick. Megjithatë, ai theksoi se rruga përpara nuk është e thjeshtë, duke vënë në dukje se marrëveshja e Gjenevës ishte vënë në pikëpyetje për shkak të kufizimeve të vazhdueshme kineze mbi eksportin e mineraleve kritike, si edhe reagimit të administratës Trump, e cila vendosi ndalime të reja ndaj eksporteve amerikane drejt Kinës — përfshirë softuerë për projektimin e gjysmëpërçuesve dhe pajisje për aviacionin.
Sipas tij, marrëveshja e re e arritur në Londër do të heqë kufizimet kineze mbi eksportet e mineraleve të rralla dhe magneteve – elementë kyç për industrinë e teknologjisë, mbrojtjes dhe energjisë – ndërsa në të njëjtën kohë, Shtetet e Bashkuara do të rishikojnë disa nga ndalimet teknologjike që kishin vendosur më herët ndaj Pekinit. “Është një qasje e balancuar,” tha Lutnick, pa dhënë hollësi shtesë, duke shtuar se bisedimet përfunduan pas mesnate dhe se detajet do të shqyrtohen në nivel presidencial.
Edhe Zëvendësministri kinez i Tregtisë konfirmoi arritjen e një marrëveshjeje në parim, duke nënvizuar se dokumenti i dakordësuar do t’u paraqitet udhëheqësve të të dy vendeve për miratim, përpara afatit përfundimtar të 10 gushtit. Ai vlerësoi bisedimet si “konstruktive dhe të përqendruara në shmangien e përshkallëzimeve të mëtejshme”.
Megjithatë, klima e përgjithshme ekonomike mbetet e pasigurt, për shkak të politikave të paqëndrueshme tarifore të Presidentit Donald Trump, të cilat kanë tronditur tregjet globale, kanë sjellë bllokime dhe kaos në portet kryesore ndërkombëtare dhe kanë shkaktuar humbje prej dhjetëra miliarda dollarësh për kompanitë shumëkombëshe.
Në këtë kontekst, Banka Botërore njoftoi të martën se ka ulur parashikimin për rritjen ekonomike globale për vitin 2025, nga 2.6% në 2.3%, duke theksuar tarifat e larta, pasiguritë gjeopolitike dhe mungesën e qëndrueshmërisë në politikat tregtare si pengesa kryesore për rritjen e qëndrueshme të ekonomisë botërore.
Sipas marrëveshjes, palët kanë kohë deri më 10 gusht për të negociuar një marrëveshje të plotë dhe të detajuar, që synon zgjidhjen e mosmarrëveshjeve strukturore dhe qetësimin e tensioneve tregtare. Në rast të dështimit, tarifat do të rikthehen në nivele ekstreme, përkatësisht 145% nga pala amerikane dhe 125% nga pala kineze, duke kërcënuar të përshkallëzojnë një tjetër cikël konfrontimi tregtar me pasoja të rënda për ekonominë globale.
Ekspertët paralajmërojnë se megjithëse arritja e një marrëveshjeje kuadër është hap pozitiv, nuk mjafton për të adresuar thelbin e konfliktit tregtar, i cili lidhet me çështje të thella strukturore, si mbrojtja e pronësisë intelektuale, subvencionet shtetërore dhe qasja e drejtë në tregjet respektive. Beteja e madhe duket se sapo ka filluar.
