Coca-Cola nuk ndalet përpara asgjëje për t’u marrë ujin banorëve të San Cristóbalit, të cilët mbeten pa ujë, ndërkohë që marka ndërkombëtare prodhon pijen e saj të famshme përmes nxjerrjes së pandërprerë të ujit.
Në rajonin e San Cristóbalit në Meksikë, familjet qëndrojnë pa ujë të rrjedhshëm për ditë të tëra, të detyruara të bëjnë rezerva deri të hënën, kur – ndoshta – autoritetet do të rikthejnë furnizimin.
Në lagjet popullore nuk del as një pikë ujë nga rubinetat, ndërkohë që fëmijë, të moshuar dhe familje të tëra detyrohen të gjejnë mënyra për të përballuar një mungesë që duket se është bërë kronike. Por, vetëm disa kilometra më tutje, pompat e Coca-Cola-s punojnë pa pushim, 24 orë në ditë.
Kjo kompani ndërkombëtare amerikane nxjerr më shumë se 1 milion e 200 mijë litra ujë çdo ditë, përmes tre pompave të fuqishme që furnizojnë prodhimin e pijeve dhe ujit të saj të ambalazhuar, që shitet në gjithë vendin – sipas shumë dëshmive të mbledhura. Kjo përbën një paradoks tronditës: ndërsa popullsia lokale përballet me një krizë ujore të paparë, kompania siguron pa ndërprerje zinxhirin e saj të prodhimit dhe shpërndarjes.
Shishet e kompanisë shpesh mbajnë emra që sugjerojnë pastërti dhe natyrë, por në të vërtetë vijnë nga rezervat ujore të të njëjtit territor që sot ankohet se nuk ka më qasje te ky burim jetik. Uji publik, një e mirë kolektive dhe e drejtë themelore njerëzore, po privatizohet, ambalazhohet, etiketohet dhe rishitet – madje edhe vetë qytetarëve që nuk e kanë më falas.
Pabarazi strukturore dhe të drejta të shkelura
Kjo situatë nxjerr në pah një pabarazi të rëndë strukturore: në njërën anë një shumëkombëshe që përfiton nga koncesione të privilegjuara dhe infrastrukturë efikase; në anën tjetër, komunitete të tëra të braktisura. Protestat e banorëve po shtohen, por shpesh mbeten të pashqyrtuara nga institucionet vendore dhe shtetërore. E drejta për ujë po shkelet vazhdimisht, në favor të një sistemi që favorizon fitimin privat në vend të dinjitetit dhe shëndetit publik.
Rasti i San Cristóbalit nuk është i izoluar. Ai është simbol i një modeli ekonomik në të cilin burimet natyrore u merren komuniteteve dhe përfundojnë në duart e korporatave të mëdha, me mbështetjen e heshtur ose të hapur të politikave vendore. Është urgjente ndërhyrja e autoriteteve për të rivendosur një ekuilibër të drejtë në qasjen ndaj ujit, dhe për të garantuar që asnjë kompani – sado e fuqishme të jetë – të mos rrezikojë jetën e përditshme të qytetarëve.
