Rachel Hale dhe Owen Carry —
Askush nuk dëshiron të jetë “polyester”. Të paktën jo në TikTok. Një video e fundit virale tregon një 18-vjeçar duke folur për mënyrën ideale të jetesës që dëshiron të ketë si i rritur. “Dua të zgjohem në orën 6 të mëngjesit në penthouse-in tim në qytetin e Nju Jorkut, të studioj Biblën me çunat para çdo gjëje tjetër… me syze kundër dritës blu, punë intensive, muzikë house, totalisht i përqendruar. Madje nuk do të bëj as gjysmën e punës, sepse agjenti im Claude do të funksionojë automatikisht në sfond.”
“Polyester lifestyle” (“stil jetese prej poliestre”), shkruante komenti më i pëlqyer në një postim TikTok, i cili ka grumbulluar më shumë se 40 mijë pëlqime.
Çfarë do të thotë “poliestër”?
Termi “poliestër” po shfaqet gjithnjë e më shumë në internet. Pjesëtarët e Gen Z po e përdorin për të përshkruar diçka si me cilësi të ulët, të lirë ose pa shije. Por kuptimi i ri i kësaj fjale është pak më kompleks. Ai buron nga perceptimi negativ ndaj pëlhurave prej poliestre, i cili është rritur gjatë viteve të fundit në krahasim me pëlhurat me përqindje të lartë pambuku.
Krijuesit në TikTok dhe X kanë grumbulluar miliona shikime me postime rreth përpjekjeve për të hequr poliestrën nga garderobat e tyre dhe vështirësive për të gjetur veshje me cilësi të lartë.
Shumë transmetues në Twitch, influencerë dhe YouTuberë janë tallur në të kaluarën për shitjen e produkteve të tyre promocionale prej 100% poliestër. Një rast i njohur është LowTierGod, të cilin kritikët e quajnë me shaka “Princi i Poliestrës”.
Veshjet prej poliestre janë bërë edhe objekt parodish në video humoristike. Komedianët veshin një komplet tërësisht prej poliestre, për shembull një bluzë me ujk dhe pantallona me motive galaktike, dhe imitojnë stereotipin e një fëmije tipik “nerd”.
Në vjeshtën e vitit 2025, në TikTok u shpërnda një video-montazh me Peter Parker nga filmat “Spider-Man”, që përmbante pamje të shkurtra dhe të ndërthurura me shpejtësi të personazhit, të vendosura njëra mbi tjetrën në mënyrë kaotike, shoqëruar me një audio metalike dhe me tonalitet të lartë. Videoja u rishfaq kohët e fundit dhe përdoruesit e TikTok-ut e quajtën “Polyester Spider-Man Edit”.
Që atëherë janë krijuar “editimet (versionet) poliestër ” edhe për shumë personazhe të tjerë, duke ndjekur formatin e montazhit origjinal të “Spider-Man”, deri te shpejtësia, tingulli dhe gjatësia. “Polyester Ronaldo”, shkruan përshkrimi i një montazhi me yllin e futbollit Cristiano Ronaldo.
Përdoruesit e TikTok-ut që e kanë quajtur këtë stil “poliestër” duket se e konsiderojnë veten njerëz me shije të rafinuar — dhe jo vetëm kur bëhet fjalë për montazhet e videove në rrjetet sociale.
Çfarë tregon “poliestra” për Gen Z?
Edhe pse “poliestra” e ka origjinën në ata që përdorin video-montazhet, zhargoni është shndërruar në një mënyrë tjetër për të quajtur diçka gjenerike, të zakonshme ose me cilësi të ulët. Është termi më i fundit në një valë shprehjesh të Gen Z që përqendrohen te autenticiteti dhe cilësia.
Ekziston, për shembull, “larping” — një fjalë që të rinjtë e kanë ripërdorur nga kuptimi origjinal Live-action role-playing (lojë me role në jetën reale), për të kritikuar dikë që ata mendojnë se është joautentik.
Pastaj janë fyerje të Gen Z si “industry plant” (bimë industriale), që përdoret për të përshkruar dikë që duket sikur është bërë i famshëm në mënyrë organike, por në fakt është mbështetur ose krijuar nga industria.
Ekzistonte gjithashtu trendi i “performative male” (meshkuj me poza) — një term që përdorej për djemtë e rinj që pinin matcha, mbanin torba dhe lexonin libra në metro, shpesh duke e bërë këtë më shumë për të krijuar një imazh sesa nga interesat e tyre të vërteta.
Nga buzëqeshja e kuruar e Gen Z-së deri te “theksi i influencerëve” i përpunuar, që ka pushtuar faqet “For You” të TikTok-ut, të rinjtë i kushtojnë shumë rëndësi mënyrës se si e paraqesin veten. Ata vazhdimisht e modifikojnë imazhin e tyre dhe përpiqen të heqin çdo gjë që mund të duket si e sforcuar, e sikletshme ose e turpshme.
Rritja e përdorimit të termave si “polyester” dhe “larping” pasqyron shqetësimin e shtuar të Gen Z-së rreth autenticitetit, tha më herët për USA TODAY Don Grant, psikolog mediatik dhe këshilltar kombëtar për menaxhimin e shëndetshëm të pajisjeve në Newport Healthcare. “Gen Z është shumë i pasigurt dhe i kujdesshëm,” thotë Grant. “Ata u rritën në një botë ku gjithçka që ndodh online u bë monedha e tyre sociale dhe prova që përcakton se kush janë.” Morgan Hurlock, 24 vjeçe, nga Philadelphia, ishte dakord se brezi i saj është i shqetësuar për cilësinë.
Me rritjen e influencerëve, inteligjencës artificiale dhe përmbajtjes së rrjeteve sociale të drejtuar nga reklamat, të rinjtë duan të dinë nëse një person është i vërtetë dhe autentik përpara se ta besojnë historinë e tij pa rezerva. “Mendoj se të gjithë, veçanërisht Gen Z, bëjnë scroll në mënyrë të pandërgjegjshme me një ndjenjë mosbesimi ndaj çdo videoje,” i tha më herët Hurlock USA TODAY.
