The Maritime Executtive është një shoqëri ndërkombëtare që mbulon transportin ndërkombëtar detar me qendër në Florida të SHBA. Tre ditë më parë ajo ka publikuar një raport shqetësues për mbetjet toksike të nisura nga porti i Durrësit. Edhe pse VNA raportoi dje se Prokuroria e Durrësit ka nisur hetimet për këtë çështje nga një referim i Drejtorisë së Doganave, ende asnjë autoritet shtetëror nuk është prononcuar për këtë temë. Për këtë çështje ka heshtur edhe opozita përveç dy deklaratave sporadike të ditëve më parë të kryetarit Sali Berisha. Sa për shoqatat ambjentaliste në Shqipëri duket se ekzistenca e tyre pushon në momentin që flitet për përfshirjen e qeverisë.
Më poshtë botimi i plotë në shqip i Maritime Executive, botuar në datën 14 gusht
Zyrtarët në Azi po raportojnë se rreth 100 kontejnerë të dyshuar se mbanin materiale toksike do të refuzohen dhe do t'i kthehen transportuesit në Evropë për trajtim të mëtejshëm. Vendimi vjen pasi një OJQ mjedisore ngriti shqetësime dhe kontejnerët u bënë si një "patate e nxehtë" që shpërndahej mes palëve.
Kontejnerët besohet se transportojnë 800 ton pluhur toksik të furrës së çelikut të mbledhur nga filtrat e kontrollit të ndotjes. I prodhuar nga çeliku i riciklimit, hiri përmban okside metalike toksike dhe kërkon trajtim. OJQ-ja Basel Action Network pretendon se nuk u dha leja për eksportin e materialit dhe se marrësi, në këtë rast Tajlanda, nuk ishte njoftuar. Sipas Konventës së Bazelit të OKB-së, traktati kërkon miratimin e dërgesës si dhe njoftimin e çdo vendi ku do të udhëtonte. Grupi bëri thirrje që ngarkesa të kthehej në anije.
Të dhënat e gjurmimit të zhvilluara nga Bloomberg thonë se kutitë u ngarkuan në Shqipëri në mes të korrikut në Contship Vow, i cili i zhvendosi kutitë në Trieste, Itali. Atje ato u transportuan në dy anije të marra me qira nga Maersk, Maersk Campton dhe Maersk Candor, të cilat po i transportojnë kutitë në Singapor. Ato do të transportoheshin sërish, këtë herë në anijet MSC që do t'i transportonin në Tajlandë.
Maersk i tha The Maritime Executive javën e kaluar se do të informonte autoritetet për shqetësimet që ishin ngritur në lidhje me ngarkesën dhe do të bashkëpunonte me autoritetet sipas nevojës. Një zëdhënës tha se kutitë po transportoheshin në emër të një linje tjetër detare.
"Asnjë nga këto kontejnerë nuk është deklaruar se përmban mbetje të rrezikshme," raportoi Maersk. "Po të ishte deklaruar se përmbajnë mbetje të rrezikshme, Maersk do të kishte refuzuar të transportonte."
“Bangkok Post” raportoi të enjten se Autoriteti Portual i Tajlandës nuk do të pranonte dërgimin e mbeturinave. Zyrtarët në Tajlandë kanë njoftuar zyrtarët në Singapor për ngarkesën dhe i kanë informuar se nuk do të pranonin pluhurin e furrës me hark elektrik. Zyrtarët e Singaporit refuzuan të komentonin duke thënë se ata ende po e shqyrtonin çështjen.
Maersk Campton, i cili u nis nga porti Tangier Med tani po i afrohet Azisë. Sinjali i tij AIS është në ngushticën e Malacca me mbërritjen në Singapor të caktuar për të premten. Anija e dytë, Maersk Candor, do të jetë në Singapor në fund të javës së ardhshme. Besohet se ka rreth 40 kontenierë që përmbajnë mbetje në anijen e parë dhe 60 të tjera në anijen e dytë.
Një zëdhënës i Maersk në Azi i tha Bloomberg se do t'i dorëzonte kutitë dhe se po punonte me autoritetet në Singapor dhe linjën tjetër të transportit. Maersk po raporton se kutitë do të riatdhesohen në Shqipëri "në mënyrën më të mirë të mundshme".
Gjurmimi i të dhënave nga MSC Mediterranean Shipping Company, sipas Bloomberg, tregon se kutitë po transportohen përsëri në Evropë.
Rrjeti i Veprimit të Baselit, i cili ngriti i pari shqetësimin, theksoi se nuk ishte një incident i izoluar. Në vitin 2018, Greenpeace protestoi për të bllokuar materiale të tjera toksike që udhëtonin përmes Hong Kongut për në Kinë. Rrjeti i Veprimit Bassel gjithashtu raporton në prill se Kina refuzoi një dërgesë që u zbulua se përmban më shumë se 8% plumb toksik.
Bashkimi Evropian ka forcuar kufizimet e tij për transportin e mbetjeve toksike. Sipas rregulloreve të reja që do të hyjnë në fuqi në 2027, eksportet e mbetjeve të BE-së në vendet jo anëtare të OECD-së do të lejohen vetëm nëse këto vende informojnë Komisionin Evropian se janë të gatshëm të importojnë mbetje dhe tregojnë se kanë aftësinë për t'i menaxhuar ato në mënyrë të qëndrueshme.
