Nga Nicola Davis, The Guardian
Përdorimi i barnave për humbjen e peshës si Wegovy, Mounjaro dhe Ozempic është rritur ndjeshëm vitet e fundit, por bashkë me popullaritetin e tyre janë shtuar edhe raportimet për efekte anësore të ndryshme. Këtë javë, një studim i ri sugjeroi se medikamentet e grupit GLP-1 mund të lidhen edhe me rënien e flokëve.
Megjithatë, jo çdo pretendim që qarkullon në rrjetet sociale mbështetet nga prova shkencore. Disa efekte janë të dokumentuara mirë në studimet klinike, ndërsa të tjera mbeten ende hipoteza ose përvoja individuale.
Problemet me tretjen
Të përzierat, të vjellat, diarreja dhe kapsllëku janë ndër efektet anësore më të zakonshme të barnave GLP-1.
Ekspertët shpjegojnë se ato lidhen me mekanizmin e veprimit të këtyre medikamenteve, të cilat:
* ngadalësojnë zbrazjen e stomakut;
* ngadalësojnë kalimin e ushqimit në zorrë;
* ndikojnë në sinjalet mes zorrëve dhe trurit.
Për shkak se këto efekte janë vërtetuar në studime klinike, ato përfshihen në fletëudhëzuesit e pacientëve si efekte shumë të zakonshme, megjithëse zakonisht zbuten me kalimin e kohës.
Problemet me sytë
Disa studime kanë ngritur shqetësime për rritjen e rrezikut të disa sëmundjeve të syrit.
Tek pacientët me diabet është raportuar:
* rrezik më i lartë për degjenerim makular të lidhur me moshën;
* raste të rralla të neuropatisë optike ishemike anteriore jo-arteritike (NAION), një gjendje që mund të shkaktojë humbje të papritur dhe të përhershme të shikimit.
Kompanitë farmaceutike e njohin këtë si një efekt anësor të mundshëm, por theksojnë se është jashtëzakonisht i rrallë.
Shtatzënitë e papritura
Një tjetër fenomen që ka tërhequr vëmendje janë shtatzënitë e paplanifikuara te gratë që përdorin barna GLP-1.
Ekspertët kanë disa shpjegime të mundshme:
* këto barna mund të ulin efektivitetin e kontraceptivëve oralë;
* humbja në peshë mund të përmirësojë fertilitetin te disa gra.
Megjithatë, provat shkencore mbeten ende të kufizuara, pasi gratë shtatzëna ose ato që planifikonin shtatzëni nuk u përfshinë në provat fillestare klinike.
Autoriteti britanik i barnave (MHRA) këshillon që barnat GLP-1 të mos përdoren gjatë shtatzënisë ose para planifikimit të saj, pasi ende nuk ka të dhëna të mjaftueshme për sigurinë e fetusit.
“Ozempic face”
Në rrjetet sociale është bërë shumë i njohur termi “Ozempic face”, që përshkruan:
* fytyrë më të rrudhur;
* sy më të futur;
* lëkurë të varur;
* plakje të dukshme të fytyrës.
Kirurgët plastikë pranojnë se këto ndryshime mund të ndodhin, por theksojnë se ato nuk janë specifike për Ozempic apo barna të tjera GLP-1.
Në fakt, ato janë pasojë e humbjes së shpejtë të yndyrës në fytyrë, e cila mund të ndodhë pas çdo metode që sjell rënie të madhe në peshë.
Rënia e flokëve
Një studim i publikuar këtë javë sugjeroi se përdorimi i barnave GLP-1 tek të rriturit me diabet tip 2 mund të lidhet me rënien e flokëve.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se nuk është e qartë nëse shkaku janë vetë barnat apo humbja e shpejtë në peshë.
Një shpjegim i mundshëm është se:
* humbja e shpejtë e peshës;
* ndryshimet metabolike;
* mungesat ushqyese,
mund të shkaktojnë telogen effluvium, një formë e përkohshme e rënies së flokëve.
Fenomeni është parë edhe tek pacientët që kanë kryer kirurgji bariatrike ose dieta shumë të rrepta.
Lajmi pozitiv është se kjo formë e alopecisë zakonisht është e kthyeshme.
“Ozempic foot”
Një tjetër term i lindur në rrjetet sociale është “Ozempic foot”, që përshkruan këmbë më kockore dhe, në disa raste, dhimbje.
Ky efekt nuk përmendet në fletëudhëzuesit e barnave dhe studimet janë ende shumë të pakta.
Megjithatë, specialistët e këmbës shpjegojnë se humbja e shpejtë e peshës mund të reduktojë shtresën natyrale të yndyrës në shputa, duke ulur amortizimin gjatë ecjes dhe duke shkaktuar dhimbje.
Edhe pacientët që humbin shumë peshë pas kirurgjisë bariatrike kanë raportuar ndryshime të ngjashme, madje në disa raste edhe ulje të numrit të këpucëve.
Çfarë përfundimi nxjerrin ekspertët?
Specialistët theksojnë se disa efekte anësore të barnave GLP-1 janë të provuara dhe të njohura, si problemet me tretjen, ndërsa të tjera – si rënia e flokëve, ndryshimet në fytyrë, shtatzënitë e papritura apo ndryshimet në këmbë – kërkojnë ende studime më të gjera.
Në shumë raste, këto ndryshime duket se lidhen më shumë me humbjen e shpejtë të peshës sesa me vetë medikamentin. Prandaj, ekspertët këshillojnë që pacientët të mos bazohen te informacionet që qarkullojnë në rrjetet sociale, por të konsultohen gjithmonë me mjekun për çdo simptomë ose shqetësim gjatë trajtimit.
