Sistemi i hënave të Neptunit mund të jetë produkt i një katastrofe gjigante që ndodhi miliarda vite më parë.
Vëzhgimet e reja të James Webb Space Telescope kanë zbuluar materiale të pazakonta në tri hëna të vogla të Neptunit dhe në unazat e tij të brendshme.
Shkencëtarët analizuan hënat Proteus, Larissa dhe Galatea dhe zbuluan minerale argjilore të pasura me magnez.
Këtu nis misteri.
Këto minerale kërkojnë kontakt të zgjatur mes ujit të lëngshëm dhe shkëmbinjve për t’u formuar.
Por hënat e vogla të Neptunit janë shumë të ftohta dhe shumë të vogla që procese të tilla të kenë ndodhur brenda tyre.
Prandaj studiuesit mendojnë se materiali duhet të ketë ardhur nga brendësia e një bote shumë më të madhe, e cila më pas është shkatërruar.
Dhe i dyshuari kryesor për katastrofën është Tritoni.
Tritoni sot është hëna më e madhe e Neptunit, por shkencëtarët besojnë se ai nuk u formua aty. Fillimisht mund të ketë qenë një objekt i Brezit Kuiper, rajoni i largët i Sistemit Diellor ku ndodhet edhe Plutoni.
Në një moment gjatë miliardit të parë të viteve pas formimit të Sistemit Diellor, graviteti i Neptunit e kapi Tritonin.
Hyrja e një objekti afërsisht të përmasave të Plutonit në sistem mund të ketë shkaktuar kaos.
Orbitat e hënave origjinale do të ishin destabilizuar. Ato mund të jenë përplasur me njëra-tjetrën, duke u copëtuar dhe ekspozuar materialin që më parë ndodhej thellë brenda tyre.
Nga rrënojat mund të jenë formuar më pas hënat e vogla dhe unazat që shohim sot.
Tritoni përbën sot më shumë se 99% të masës së gjithë sistemit të hënave dhe unazave të Neptunit dhe rrotullohet në drejtim të kundërt me rrotullimin e planetit, një nga shenjat kryesore se është një trup i kapur nga graviteti.
Një tjetër hënë, Nereid, mund të jetë ndër të paktat të mbijetuara nga sistemi origjinal.
Studimi krijon kështu një histori dramatike të së kaluarës së planetit më të largët të Sistemit Diellor: një botë e huaj mbërrin nga skajet e sistemit, kapet nga Neptuni dhe shkakton një seri përplasjesh që ndryshojnë përgjithmonë familjen e tij të hënave.
Miliarda vite më vonë, Webb mund të ketë gjetur ende “copat” e atij aksidenti kozmik.
