Lifestyle 14 Dhjetor 2024, 18:04 Nga VNA

Po jetojmë në epokën e plastikës

Ndaje në Whatsapp
Po jetojmë në epokën e plastikës

  • ‌Mënyrat e papritura si mikroplastika hyn në trupin tonë. Mikroplastika gjendet në shumë organe dhe inde të trupit tuaj. Pse është kaq e dëmshme dhe çfarë mund të bëni për të qëndruar më të shëndetshëm.

Ne po jetojmë gjithnjë e më shumë në Epokën e Plastikës. Qoftë furnizimi ynë ushqimor dhe mënyra si është paketuar, banesat, mobiliet dhe veshjet tona ose edhe mjedisi ynë, është pothuajse e pamundur të shmangim plastikën në një formë apo tjetër. Ndërkohë që plastika e bën jetën tonë më të lehtë në shumë mënyra — a mund ta imagjinoni jetën pa këpucë, kompjuterë apo makina? — nuk ka dyshim se plastika po mbyt mjedisin tonë. Dhe liderët nuk bien dakord se si të kontrollojnë këtë përbindësh që kemi krijuar. Plastika gjithashtu ndikon në shëndetin tonë në mënyra që sapo kemi filluar t’i kuptojmë. Mikroplastika dhe nanoplastika — grimca jashtëzakonisht të vogla plastike që shkëputen dhe lëshohen nga produktet më të mëdha — kanë depërtuar në shumë nga indet e trupit tonë, përfshirë trurin, organet riprodhuese (si mashkullore ashtu edhe femërore) dhe sistemin kardiovaskular. “Është shumë më e përhapur se sa duket me sy,” tha Dr. Leonardo Trasande, drejtor i pediatrisë mjedisore dhe zëvendësdrejtor për kërkime pediatrike në Shkollën e Mjekësisë të NYU-së, në një intervistë me Dr. Sanjay Gupta në podcast-in Chasing Life. Trasande ka kaluar dy dekadat e fundit duke studiuar se si ekspozimet mjedisore, përfshirë mikroplastikën, ndikojnë në shëndetin tonë. “Ne konsumojmë shumë plastikë. Thithim shumë plastikë,” tha Trasande. “Ne përdorim kozmetikë që absorbohet në trupin tonë... Ne thjesht kemi pranuar plastikën si normale. Dhe nuk është normale.” Kimikatet që lëshohen nga plastika Nuk është vetëm plastika vetë ajo që shkakton dëm në trupin e njeriut, gjë që Trasande thotë se shkakton irritim dhe inflamacion. Ai është gjithashtu i shqetësuar për atë që përmban plastika. “Ka përbërës që shtohen qëllimisht,” shpjegoi Trasande. “Ne mendojmë për plastikën e valëzuar polivinilklorid që jemi mësuar ta shohim në paketimin ushqimor, si të ardhur në atë formë vetvetiu, por ftalatet shtohen në polivinilklorid për ta bërë më të butë.” Kimikatet shtesë që shqetësojnë Trasande përfshijnë ftalate (përdorur në produkte të kujdesit personal dhe paketim ushqimor), bisfenole (në veshjet e kanaçeve metalike dhe faturat termike) dhe substanca per- dhe polifluoroalkile (PFAS), të quajtura kimikate të përjetshme sepse nuk prishen lehtë në mjedis. Shumë prej këtyre kimikateve të shtuara (pa përmendur papastërtitë e paqëllimshme) nuk janë të mira për trupin tonë. Shqetësimi kryesor: ndërprerja e sistemit endokrin. Sistemi endokrin dhe ndikimet shëndetësore Sistemi endokrin është një rrjet kompleks gjëndrash dhe organesh që prodhojnë dhe çlirojnë hormone që kontrollojnë shumë funksione bazë të trupit tonë, si metabolizmi, rritja dhe riprodhimi. “Hormonet janë dirigjentët kryesorë të komunikimit të trupit… nga organet gjenitale te zemra te truri,” tha Trasande, duke shtuar se këto lidhje rregullojnë “gjithçka, nga temperatura, metabolizmi, kripa, sheqeri dhe edhe seksi.” Për të reduktuar ekspozimin tuaj ndaj mikroplastikës, ndiqni këto pesë këshilla: 1. Shmangni ushqimet në kanaçe. 2. Mos përdorni plastikë për ngrohje ose larje me detergjentë të fortë. 3. Kontrolloni shenjat e riciklimit. 4. Zgjidhni enë gatimi prej çeliku inox ose gize. 5. Pastroni shpesh shtëpinë për të shmangur grumbullimin e pluhurit. Trasande shprehu optimizëm për të ardhmen: “Kjo sistem u ndërtua për 60-70 vite. Do të duhen kohë për ta zhbërë, por ia vlen.”

CNN

Video

Disa qytetarë janë përplasur me policinë në ambientet e Komisariatit nr. 1 në Tiranë, ku po mbahen 20 protestues, të ndaluar pas protestës së sotme të opozitës. Sipas pamjeve, përpara godinës janë dëgjuar të bërtitura dhe sharje, ndërsa familjarë, qytetarë dhe mbështetës të protestuesve janë përplasur verbalisht me efektivët e policisë. https://www.vna.al/kronika/tension-ne-komisariatin-nr-1-ne-tirane-familjaret-e-protestuesve-te-arre-i19257

Pak pasi protestuesit e opozitësu larguan nga Kryeministria, zona përpara godinës është rrethuar me shirit si “skenë krimi”.

Sapo mbaroi fjala e Sali Berishës, protestuesit hodhën fishekzjarre dhe bomba molotov drejt kryeministrisë.

Dhjetëra militantë dhe qytetarë kanë filluar të mblidhen para kryemnistrisë për protestën e thirrur nga opozita. Masa të shtuara sigurie vërehen para Kryeministrisë e cila duket se është “blinduar” për protestën e sotme.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme