Në një botë gjithnjë e më të lidhur përmes teknologjisë dhe jetës urbane, ndjesia e vetmisë duket se po rritet. Studiues dhe psikologë paralajmërojnë se vetmia nuk lidhet vetëm me izolimin fizik, por sidomos me mungesën e lidhjeve emocionale.
Ekspertët theksojnë se mund të ndihesh i vetmuar edhe në mes të turmës, në një marrëdhënie romantike apo mes miqsh. Kjo ide pasqyrohet edhe në letërsi, si te personazhi Robert Walton në romanin Frankenstein të autores Mary Shelley, i cili rrethohet nga njerëz, por kërkon një lidhje të vërtetë emocionale.
Vetmia nuk është vetëm një ndjenjë – është një grup emocionesh
Sipas studiueses Fay Bound Alberti nga King’s College London, vetmia nuk është një gjendje e vetme, por një “grup emocionesh” që mund të përfshijë trishtim, zemërim apo xhelozi. Ajo thekson se ndjenja e vetmisë lidhet më shumë me distancën emocionale sesa me distancën fizike.
Në të njëjtën linjë, psikologu Sam Carr nga University of Bath shpjegon se një nga mitet më të mëdha është ideja se njerëzit janë gjithmonë zgjidhja për vetminë. Në disa raste, marrëdhëniet mund të jenë burimi i saj, sidomos kur individët ndihen të padukshëm ose të detyruar të shtiren si dikush tjetër.
Pse rritet vetmia në botën moderne
Studimet sugjerojnë se jetesa në qytete të mëdha dhe përdorimi intensiv i teknologjisë mund të rrisin ndjesinë e izolimit. Eksperimente globale, përfshirë studime të publikuara nga BBC, tregojnë se një përqindje e lartë e të rinjve raportojnë ndjenja të shpeshta vetmie.
Studiuesja e shëndetit mendor Olivia Remes nga University of Cambridge thekson se vetmia lind kur ekziston një hendek mes lidhjeve sociale që kemi dhe atyre që dëshirojmë të kemi.
A mund të jetë vetmia edhe e dobishme?
Ekspertët sugjerojnë se vetmia mund të ketë edhe funksion biologjik – një sinjal që diçka mungon në mjedisin tonë social dhe që na shtyn të kërkojmë lidhje më kuptimplota.
Gjithashtu, kontaktet e vogla sociale, vullnetarizmi, kontakti fizik, kafshët shtëpiake dhe kalimi i kohës në natyrë mund të ndihmojnë në uljen e ndjenjës së vetmisë.
Kur duhet kërkuar ndihmë
Nëse vetmia bëhet kronike dhe ndikon në jetën e përditshme, specialistët rekomandojnë konsultim me profesionistë të shëndetit mendor.
Ekspertët theksojnë se vetmia është pjesë normale e përvojës njerëzore dhe nuk duhet parë domosdoshmërisht si diçka që duhet eliminuar plotësisht, por si një sinjal për nevojën e lidhjeve më të thella dhe kuptimplota.
