“Bordi i Paqes” i presidentit amerikan Donald Trump po përballet me pikëpyetje mbi konfliktet e mundshme të interesit, pas zbulimeve të një hetimi të gazetës britanike The Telegraph, që evidenton lidhje financiare të disa personave të përfshirë në këtë strukturë me kompani të armëve, investime në vendbanimet izraelite dhe projekte të mëdha biznesi në Lindjen e Mesme.
Sipas raportit, pesë anëtarë të bordit kanë lidhje me një kompani të vogël izraelite të industrisë së mbrojtjes, e cila së fundmi ka siguruar një kontratë me ushtrinë amerikane, me vlerë deri në 150 milionë dollarë. Kompania prodhon sisteme për shënjestrimin e armëve të bazuara në inteligjencën artificiale, si dhe dronë që, sipas raportimit, janë testuar në luftime në Gaza.
Hetimi evidenton edhe lidhje të tjera biznesi që kanë ngritur shqetësime për transparencën dhe pavarësinë e vendimmarrjes së bordit, i cili është ngarkuar me përfundimin e luftës në Gaza dhe rindërtimin e territorit palestinez. Mes tyre përmendet një biznes i përfshirë në financimin e vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar, të cilat konsiderohen të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare. Një kompani tjetër, sipas raportit, po përballet me procedura gjyqësore në SHBA, lidhur me akuza se ka ndihmuar Hamasin të fshehë tunelet nëntokësore në Gaza përpara sulmeve të 7 tetorit.
Në rrjetin e investimeve të lidhura me persona të bordit përfshihen gjithashtu një projekt shumë-miliardësh për ndërtimin e një fushe golfi “Trump International” në Doha të Katarit dhe një kompani e sigurisë kibernetike e themeluar nga inxhinieri që krijoi programin Pegasus, i njohur për përdorimin e tij në përgjimin e telefonave.
Zbulimet vijnë në një kohë kur Gaza vazhdon të përballet me një krizë të rëndë humanitare. Sipas të dhënave të cituara në raport, më shumë se 1.400 palestinezë janë vrarë që nga hyrja në fuqi e armëpushimit një vit më parë, ndërsa rreth dy të tretat e 2,1 milionë banorëve të enklavës jetojnë në tenda ose strehime të improvizuara.
Kritikët e nismës argumentojnë se përfshirja e aktorëve me interesa të mëdha financiare mund ta kthejë bordin në një strukturë ku vendimet për paqen dhe rindërtimin rrezikojnë të ndërthuren me përfitimet private. Sipas tyre, proceset e tilla duhet të udhëhiqen nga diplomatë dhe ekspertë, me mekanizma të qartë transparence dhe llogaridhënieje, në vend që të varen nga interesat e investitorëve dhe sipërmarrësve të pasur.
On the other hand, supporters of the board see business involvement as an opportunity to foster stability through economic investment. A senior Israeli official, quoted by The Telegraph, argued that investment creates commitment and could make economic actors more interested in maintaining peace.
Sources familiar with the board's day-to-day work, speaking on condition of anonymity, said the main obstacles facing the structure are political, not economic. They said work is underway on issues of governance and Gaza rehabilitation, and the pace of the process could pick up after the midterm elections in the US and the elections in Israel. One of the sources dismissed concerns about conflicts of interest, saying there has been no discussion of business interests within the board.
The report also raises questions about the role of Arab sovereign wealth funds in financing some of the investments mentioned, including those in the Israeli arms industry and in settlements in the West Bank. In this context, the question arises whether the governments of Saudi Arabia, Qatar and the United Arab Emirates are fully aware of the destination of their capital and whether there could be financial consequences if the investors decide to withdraw the funds.
The clash between diplomatic objectives and private interests remains one of the most contentious issues surrounding Trump’s “Peace Board.” While supporters argue that private capital could help stabilize and rebuild Gaza, critics demand guarantees that decisions about the future of the Palestinians will be made transparently and without being influenced by the financial interests of those involved.
