Në Varshavë, një nga projektet më të pazakonta shkencore po zhvillohet jo vetëm nga paleontologët, por edhe nga qytetarë të zakonshëm.
Më shumë se 2,000 vullnetarë janë përfshirë në restaurimin e skeletit të një Mastodonsaurus-i, një amfib gjigant grabitqar që jetonte rreth 240 milionë vjet më parë, shumë përpara se dinosaurët të dominonin Tokën.
Fosili u zbulua në jug të Polonisë në vitin 2023 nga paleontologët Tomasz Sulej dhe Wojciech Pawlak. Skeleti është afro gjashtë metra i gjatë dhe konsiderohet ekzemplari më i madh i Mastodonsaurus-it i gjetur deri tani.
Në Qendrën Shkencore Copernicus në Varshavë, vullnetarët trajnohen për të larguar me kujdes shkëmbin që mbulon kockat. Ata përdorin mjete pneumatike shumë të vogla dhe ndriçim ultraviolet, ndërsa puna mund të ndiqet nga vizitorët përmes mureve prej xhami.
Procesi është jashtëzakonisht delikat. Një lëvizje e gabuar mund të dëmtojë një pjesë kocke që ka mbijetuar për qindra miliona vjet.
Mastodonsaurus ishte një grabitqar ujor me kokë të madhe dhe nofulla të fuqishme. Ai jetoi gjatë periudhës Triasike, në një botë që po rimëkëmbej pas zhdukjes më të madhe masive të njohur në historinë e Tokës.
Pikërisht kjo e bën fosilin veçanërisht të vlefshëm. Shkencëtarët shpresojnë se skeleti do të japë informacione të reja mbi mënyrën se si jeta u rikthye pas katastrofës dhe si evoluuan ekosistemet përpara ngritjes së dinosaurëve.
Kur puna të përfundojë, skeleti pritet të jetë Mastodonsaurus-i më i madh i ekspozuar në një muze. Ekspozita është planifikuar të hapet në fund të vitit 2026.
