By Muriel
Justice has begun to strike at those in power. But is it succeeding in dismantling the mechanism that can turn criminal money into votes, votes into power, and power into wealth?
There is a way to win the battle against corruption and lose the war: to arrest ministers, seize millions of euros, and count criminal files, while the mechanism that produces corruption continues to function.
This is the paradox of Albanian justice.
While protesters clashed with police outside the parliament, inside the chamber a majority MP reminded opponents that the Socialist Party would “choke them politically.” An expression that can be read as ordinary parliamentary rhetoric, but which raises a more important question: where does the certainty of a government that speaks as if losing the elections were increasingly distant come from?
The answer cannot be found only in the arrogance of politicians. It must also be sought in the way politics is financed, how the administration is used, and how capable institutions are of preventing the influence of crime on the vote.
SPAK has proven that it can investigate people who were once considered untouchable. This is a real achievement. But behind each arrest, a much more serious question remains. Is the system that links money, crime, and power being dismantled, or are some of the people who benefit from it simply being removed?
Because corruption doesn't always start the day a minister signs a tender. It can start much earlier, when a businessman illegally finances a campaign, when a criminal group buys votes, or when the administration is used to exert pressure on voters.
The tender that follows may just be the receipt for an agreement made before the elections.
Money buys influence. Influence provides power. Power distributes contracts. Contracts produce new money. And the cycle begins again.
If this mechanism exists, the arrest of a director or minister is not enough to stop it. It can continue under other names, other companies, and other firms.
The OSCE/ODIHR final report on the parliamentary elections of 11 May 2025 highlighted the use of administrative resources, pressure on voters, reports of vote buying and suspected influence of criminal elements. Observers concluded that the competition was not conducted under equal conditions.
These findings do not prove that the national outcome was determined by crime. But they raise a question that cannot be closed with the announcement of mandates: how free is the will of the citizen when faced with not only a party, but also the administration, money, and fear?
Një pushtet mund të jetë formuar sipas procedurave ligjore, ndërsa shkelje serioze të procesit që e solli në pushtet të mbeten të pahetuara ose të pandëshkuara. Pikërisht për këtë arsye, integriteti i votës nuk është çështje dytësore e drejtësisë.
Nëse ka prova për blerje të organizuar votash, hetimi nuk duhet të përfundojë te njeriu që shpërndan paratë. Duhet të ndjekë financuesin, organizatorin, përfituesin politik dhe çdo interes ekonomik që mund të jetë shpërblyer më pas.
Ku janë rrjetet, jo vetëm korrierët?
Ku përfundon paraja e fushatave? Kush qëndron pas financimeve të fshehta? A ekzistojnë lidhje ndërmjet mbështetjes së paligjshme elektorale dhe kompanive që fitojnë kontrata publike? Sa prej këtyre lidhjeve janë hetuar deri në fund?
Këto janë pyetje për prova, jo për deklarata politike.
Edhe marrëdhënia ndërmjet biznesit të madh dhe politikës meriton të njëjtën vëmendje. Pasuria nuk është krim dhe mbështetja e ligjshme politike nuk përbën korrupsion. Por kur financimi i fshehtë shoqërohet me favore publike, kur konkurrenca deformohet dhe kur kontratat përfundojnë vazhdimisht te interesa të lidhura me vendimmarrësit, lind detyrimi për të hetuar nëse pas tyre fshihet një marrëveshje korruptive.
Korrupsioni i sofistikuar nuk ka gjithmonë pamjen e një zarfi me para. Ai mund të fshihet pas nënkontraktimeve, kompanive ndërmjetëse, pronësisë së padukshme dhe vendimeve administrative që duken të rregullta në letër.
Dhe pikërisht këtu qëndron sfida e SPAK-ut: të mos mjaftohet me firmën e paligjshme, por të ndjekë marrëdhënien që mund ta ketë prodhuar atë.
SPAK ka hetuar edhe krime zgjedhore. Prandaj nuk do të ishte e saktë të thuhej se ka qëndruar pasiv. Por ekzistenca e procedimeve nuk është provë se rrjetet e organizuara të ndikimit kriminal mbi zgjedhjet janë çmontuar.
Ndërkohë, perceptimi i korrupsionit mbetet i lartë. Arrestimet dhe sekuestrimet janë rezultate të rëndësishme, por ato nuk përkthehen automatikisht në besim publik, konkurrencë të ndershme apo institucione të çliruara nga ndikimi politik.
Kjo është arsyeja pse suksesi i reformës në drejtësi nuk mund të matet vetëm me sa njerëz kanë humbur lirinë. Duhet të matet edhe me sa mekanizma të paligjshëm kanë humbur aftësinë për të funksionuar.
SPAK nuk ka detyrë të rrëzojë qeverinë e Edi Ramës. Ka detyrë të ndjekë provat pa e kthyer pushtetin politik në kufi të hetimit. Dhe pas më shumë se një dekade qeverisjeje socialiste, transparenca mbi lidhjet ndërmjet politikës, administratës dhe përfituesve të fondeve publike është një domosdoshmëri demokratike.
Sepse problemi nuk është vetëm politikani që vjedh pasi merr pushtetin. Është edhe mundësia që dikush ta ketë ndihmuar të marrë pushtetin në mënyrë të paligjshme, pikërisht për të përfituar më pas prej tij.
Nëse drejtësia ndëshkon vetëm hallkën e fundit, pa hetuar zinxhirin që e lidh me të parën, çdo arrestim mund të jetë një fitore penale, por jo domosdoshmërisht një ndryshim i sistemit.
And in the end, the question is not how many politicians SPAK has arrested. It is how many of the mechanisms that could return crime to power it has managed to uncover and dismantle.
Because when public money is stolen, a citizen is deprived of a portion of their wealth. When the vote is distorted, their right to decide who will govern is jeopardized.
