Nga Muriel
Në epilogun e “Fermës së Kafshëve”
George Orwell përshkruan një moment rrëqethës: kafshët shohin nga dritarja e shtëpisë feudale dhe nuk arrijnë të dallojnë më fytyrat e derrave nga ato të njerëzve. Revolucioni që nisi me himne lirie kishte përfunduar në një simbiozë të re tiranie. Sot, ky imazh shërben si pasqyra më besnike e Shqipërisë, ku “Rilindja” e vitit 2013 ka përfunduar rrugëtimin e saj si një projekt politik për t’u shndërruar në një “Republikë të Paprekshmëve”.
Ajo që nisi si një premtim për shtetbërje, sot funksionon si një korporatë ekskluzive, ku suksesi matet me afërsinë ndaj qendrës së pushtetit dhe aftësinë për t’i ikur llogaridhënies.
Në majë të kësaj ngrehine qëndron autokracia e Edi Ramës, një model qeverisës që e ka zëvendësuar substancën demokratike me një estetikë të ftohtë kontrolli. Rama ka arritur të ndërtojë një sistem ku institucionet janë thjesht zgjatime të vullnetit të tij personal, duke e shndërruar partinë dhe shtetin në një trup të vetëm. Në këtë stad të pushtetit, kryeministri nuk qeveris më përmes debatit, por përmes diktatit, duke krijuar një mjedis ku çdo skandal korrupsioni trajtohet si një “kosto anësore” e zhvillimit. Ky është stadi ku lideri nuk mban më përgjegjësi për njerëzit që zgjedh, por i përdor ata si mburoja të përkohshme derisa SPAK-u ose konsumi publik t’i detyrojë të dorëzohen, vetëm për t’i zëvendësuar me klone të tjera të të njëjtit sistem.
Brenda kësaj ferme politike, lëvizjet e fundit të figurave kyçe si Elisa Spiropali dhe Erion Braçe dëshmojnë orkestrimin e një teatri të brendshëm që synon të menaxhojë pakënaqësinë. Spiropali, me një retorikë të lëmuar deri në sterilitet, përfaqëson “fytyrën e re” të pushtetit — atë që mbron të pambrojtshmen me elegancë dhe që shërben si zëdhënëse e një elite që jeton në një realitet paralel levdatash.
Në kahun tjetër, Erion Braçe luan rolin e “ndërgjegjes së mbetur”, duke shfrytëzuar zemërimin popullor kundër pabarazisë për të krijuar iluzionin e një debati të brendshëm. Megjithatë, kjo kakofoni është tërësisht funksionale për sistemin. Zhurma e Braçes shkarkon tensionin e bazës, ndërsa vota e tij dhe heshtja e të tjerëve mbajnë në këmbë arkitekturën e të paprekshmëve.
Por, përtej mureve të Tiranës, po rritet një gumëzhimë që pushteti nuk mund ta injorojë gjatë: zhgënjimi i thellë i bazës socialiste.
Socialistët e thjeshtë, ata që besuan te ndershmëria dhe drejtësia sociale, sot po përballen me një kosto morale të papërballueshme. Ata janë “Boxer-at” e kohëve tona — punëtorë, mësues e mjekë që shohin se si sakrifica e tyre po shërben vetëm për të majmur një kastë të re “të fortësh” dhe teknokratësh të korruptuar. Baza socialiste nuk pranon dot më faktin se ndërsa ata paguajnë faturat e larta dhe përballen me arrogancën e administratës, drejtuesit e tyre jetojnë në një tjetër standard, të mbrojtur nga imuniteti që ofron paraja dhe lidhjet okulte. Ky është momenti ku “ushtria” e partisë po fillon të kuptojë se nuk po lufton për një ide, por për të mbrojtur pasurinë e disa individëve që e shohin shtetin si plaçkë.
Degradimi i sotëm nuk është më thjesht çështje tenderash apo emërimesh; është një krizë e thellë morale që po e shkatërron Shqipërinë nga rrënjët. Kur korrupsioni bëhet sistemi dhe autokracia bëhet mburoja e tij, dëmi më i madh nuk u bëhet financave, por shpresës.
Mesazhi që i jepet të riut shqiptar është i dhimbshëm: meritokracia është një gënjeshtër dhe e vetmja rrugë për sukses është servilizmi ndaj “derrave” të fermës. Shqipëria po zbrazet jo sepse i mungojnë burimet, por sepse i mungon drejtësia.
Në mbyllje të këtij cikli politik, në murin e “Fermës Shqiptare” po shkruhet e vërteta që askush nuk mund ta fshijë më me propagandë.
Është një e vërtetë që ulëret në zyrat e shtetit, në korridoret e gjykatave dhe në tryezat e varfra të qytetarëve:
Të gjithë qytetarët janë të barabartë përpara ligjit, por të korruptuarit e pushtetit janë më të paprekshëm se të tjerët.
Kjo “Republikë e të Paprekshmëve” mund të fitojë zgjedhje përmes kontrollit dhe patronazhimit, por ajo e ka humbur tashmë të drejtën morale për të qeverisur dhe për të përfaqësuar dinjitetin e këtij vendi.
