Franca përballet këtë të enjte, më 5 nëntor, me një tjetër valë protestash dhe grevash kombëtare, ndërsa qindra mijëra qytetarë pritet të dalin në rrugë kundër rritjes së kostos së jetesës, pagave të ulëta dhe shkurtimeve në shërbimet publike. Autoritetet kanë mobilizuar rreth 70 mijë policë dhe xhandarë për të shmangur përsëritjen e trazirave të dhunshme që përfshinë vendin gjatë muajit tetor.
Sindikatat franceze, organizatat studentore dhe lëvizja e Jelekëve të Verdhë janë bashkuar në një mobilizim të gjerë kombëtar, duke shtuar presionin ndaj presidentit Emmanuel Macron dhe qeverisë së kryeministrit Sébastien Lecornu.
Sipas autoriteteve franceze, janë paralajmëruar mbi 220 tubime dhe marshime në qytete të ndryshme të vendit.
Shërbimet e inteligjencës vlerësojnë se vetëm jashtë Parisit pjesëmarrja mund të arrijë nga 500 mijë deri në 700 mijë persona, ndërsa mijëra të tjerë pritet të protestojnë në kryeqytet.
Ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, ka njoftuar vendosjen në gatishmëri të rreth 70 mijë policëve dhe xhandarëve, përfshirë njësi të specializuara për kontrollin e turmave.
Autoritetet synojnë të shmangin përsëritjen e ngjarjeve të 17 tetorit, kur protestat u shoqëruan me përplasje të dhunshme, plaçkitje dhe dëmtime të bizneseve e ndërtesave publike.
Qeveria franceze është kritikuar për mënyrën e menaxhimit të atyre trazirave, ndërsa organizatat e të drejtave të njeriut dhe protestuesit kanë ngritur shqetësime për përdorimin e forcës nga policia.
Në Paris, autoritetet kanë ndryshuar itinerarin e marshimit kryesor, duke mos lejuar kalimin në disa prej zonave më të ndjeshme të kryeqytetit.
Protestuesit pritet të marshojnë nga Place de la République drejt Place de la Nation, ndërsa forcat e rendit do të monitorojnë lëvizjet e grupeve që mund të shkaktojnë incidente.
Greva ka prekur disa sektorë të rëndësishëm të ekonomisë dhe shërbimeve publike.
Në arsim, Ministria franceze ka parashikuar pjesëmarrjen në grevë të rreth 17.5% të mësuesve të shkollave fillore publike, ndërsa në transportin hekurudhor dhe urban janë paralajmëruar ndërprerje të shërbimeve.
Efektet janë ndier edhe në sektorin energjetik, ku greva e punonjësve ka kontribuar në uljen me rreth 2.4 gigavat të prodhimit të energjisë bërthamore gjatë orëve të para të së enjtes.
Në qendër të protestave qëndrojnë kërkesat për rritjen e pagave, përmirësimin e kushteve të punës, mbështetje më të madhe për arsimin dhe ndryshimin e politikave buxhetore.
Sekretarja e përgjithshme e sindikatës CGT, Sophie Binet, ka kërkuar mobilizim të gjerë të punonjësve, duke theksuar nevojën për rritje pagash dhe rishikimin e projektbuxhetit të qeverisë.
Lëvizja protestuese nisi në shtator nga pakënaqësia e studentëve dhe nxënësve për kushtet në shkolla, mungesën e personelit arsimor dhe perspektivën e tyre profesionale.
Me kalimin e javëve, protestat u shndërruan në një lëvizje më të gjerë kundër kostos së jetesës dhe politikave ekonomike të qeverisë.
Për të ulur tensionet, Ministria e Arsimit ka njoftuar tërheqjen e planit për shkurtimin e 836 vendeve të punës në arsimin e mesëm publik dhe krijimin e 500 pozicioneve të reja për mësues.
Qeveria ka premtuar gjithashtu masa për uljen e numrit të nxënësve në klasa dhe fonde shtesë për rinovimin e shkollave.
Megjithatë, këto lëshime nuk kanë mjaftuar për të ndalur protestat.
Presidenti Emmanuel Macron ka zhvilluar një mbledhje të posaçme për sigurinë, ndërsa qeveria ka deklaruar se do të garantojë të drejtën e protestës pa toleruar aktet e dhunës.
Kriza sociale po merr gjithnjë e më shumë përmasa politike, në një kohë kur Franca po i afrohet zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027.
Për Macronin, i cili nuk mund të kandidojë për një mandat të tretë radhazi, protestat përbëjnë një sfidë të rëndësishme për fundin e presidencës së tij dhe për të ardhmen politike të forcave që e mbështesin.
Ndërkohë, sindikatat paralajmërojnë se mobilizimet do të vijojnë nëse qeveria nuk merr masa konkrete për përmirësimin e fuqisë blerëse dhe shërbimeve publike.
Franca hyn kështu në një tjetër ditë tensioni të lartë social, me autoritetet që përpiqen të ruajnë rendin dhe protestuesit që kërkojnë ndryshime të menjëhershme në politikat qeveritare.
Burimet: Reuters, 5 nëntor 2026
