Një test gjaku për më shumë se 50 lloje kanceri mund të ndihmojë në përshpejtimin e diagnostikimit, sipas një studimi të ri.
Rezultatet e një prove klinike në Amerikën e Veriut tregojnë se testi arriti të identifikojë një gamë të gjerë kanceresh, prej të cilave tri të katërtat nuk kanë asnjë program ekzistues kontrolli. Më shumë se gjysma e rasteve u zbuluan në fazë të hershme, kur trajtimi është më i lehtë dhe shanset për shërim janë më të larta.
Testi Galleri, i prodhuar nga kompania farmaceutike amerikane Grail, zbulon fragmente të ADN-së kancerogjene që qarkullojnë në gjak pasi shkëputen nga tumori. Aktualisht po vihet në provë edhe nga NHS në Britaninë e Madhe.
Studimi ndoqi 25 mijë të rritur nga SHBA dhe Kanada për një vit, dhe pothuajse një në 100 persona mori rezultat pozitiv. Në 62% të këtyre rasteve, kanceri u konfirmua më pas.
Kreu i studimit, Dr. Nima Nabavizadeh nga Universiteti i Oregonit për Shkencë dhe Shëndetësi, tha se të dhënat tregojnë që testi mund të “ndryshojë në mënyrë thelbësore” qasjen ndaj kontrollit për kancer. Sipas tij, ai mund të ndihmojë në zbulimin e shumë llojeve të kancerit “më herët, kur shanset e trajtimit të suksesshëm apo edhe shërimit janë më të mëdha”.
Testi gjithashtu përjashtoi me saktësi praninë e kancerit në mbi 99% të atyre me rezultat negativ.
Kur u kombinua me kontrollet ekzistuese për gjirin, zorrën e trashë dhe qafën e mitrës, numri i kancereve të zbuluara u shtatëfishua. Veçanërisht, tri të katërtat e kancereve të zbuluara ishin prej atyre që aktualisht nuk kanë programe kontrolli, si kanceri i vezoreve, mëlçisë, stomakut, fshikëzës dhe pankreasit.
Në nëntë nga dhjetë raste, testi identifikoi saktësisht organin e origjinës së kancerit.
Këto rezultate mbresëlënëse sugjerojnë se testi i gjakut mund të ketë një rol të madh në diagnostikimin e hershëm të kancerit në të ardhmen.
Megjithatë, shkencëtarë që nuk kanë qenë pjesë e studimit theksojnë se nevojiten prova të mëtejshme për të vërtetuar nëse testi ul realisht vdekshmërinë nga kanceri.
Profesoreshë Clare Turnbull nga Instituti i Kërkimeve për Kancerin në Londër tha: “Të dhënat nga studime të rastësishme, ku vdekshmëria është kriteri kryesor, janë thelbësore për të përcaktuar nëse zbulimi më i hershëm nga Galleri përkthehet në ulje të vdekjeve.”
Rezultatet kryesore do të prezantohen këtë të shtunë në Kongresin e Shoqatës Evropiane për Onkologjinë Mjekësore në Berlin, por detajet e plota ende nuk janë publikuar në një revistë shkencore të rishikuar.
Shumë do të varet nga rezultatet e një prove trevjeçare me 140 mijë pacientë të NHS në Angli, e cila pritet të publikohet vitin e ardhshëm. Nëse rezulton e suksesshme, NHS ka deklaruar se do ta zgjerojë testin edhe për një milion persona të tjerë.
Sir Harpal Kumar nga kompania Grail i quajti rezultatet “shumë bindëse”. Në një intervistë për BBC Radio 4, ai tha: “Shumica dërrmuese e njerëzve që vdesin nga kanceri, vdesin sepse e zbulojmë shumë vonë.” Synimi, sipas tij, është “të kalojmë drejt zbulimit më të hershëm, kur mund të përdorim trajtime shumë më efektive dhe potencialisht kurative”.
Ndërkohë, Naser Turabi nga organizata Cancer Research UK paralajmëroi për rrezikun e “mbidiagnostikimit të kancereve që mund të mos shkaktonin kurrë dëm”.
Ai shtoi se Komiteti Kombëtar i Kontrollit në Mbretërinë e Bashkuar “do të ketë një rol kritik në rishikimin e provave dhe në vendimmarrjen nëse testi duhet të adoptohet nga NHS”.
