Sipas raportit të fundit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), sëmundjet neurologjike janë kthyer në një nga kërcënimet më të mëdha për shëndetin publik global, duke shkaktuar mbi 11 milionë vdekje çdo vit dhe duke prekur më shumë se 3 miliardë njerëz në të gjithë botën. Raporti vjetor për statusin global të neurologjisë tregon se çrregullimet neurologjike ndikojnë në më shumë se 40% të popullsisë botërore, duke përbërë një barrë të rëndë jo vetëm për sistemet shëndetësore, por edhe për ekonomitë dhe familjet që preken nga këto sëmundje.
Në mesin e sëmundjeve që kontribuojnë më shumë në shkallën e lartë të vdekshmërisë dhe paaftësisë përfshihen goditja në tru, migrena, Alzheimeri dhe format e tjera të demencës, meningjiti, epilepsia dhe kanceret e sistemit nervor. Sipas të dhënave, këto gjendje renditen ndër 10 shkaqet kryesore të vdekjeve në nivel global.
Zyrtari i lartë i OBSH-së, Jeremy Farrar, theksoi se shumë nga këto sëmundje mund të parandalohen ose trajtohen në mënyrë efektive, por mungesa e qasjes në kujdesin shëndetësor mbetet pengesë e madhe, sidomos në zonat rurale. “Shumë njerëz që jetojnë në zona të largëta nuk kanë akses në neurologë apo në trajtime bazike, ndërsa përballen me stigmatizim, përjashtim social dhe vështirësi financiare që i pengojnë të kërkojnë ndihmë,” u shpreh Farrar.
Raporti evidenton pabarazi të theksuara ndërmjet vendeve me të ardhura të larta dhe atyre me të ardhura të ulëta. Vendet e varfra kanë më shumë se 80 herë më pak neurologë për banor sesa vendet e pasura. Ndërkohë, vetëm 32% e shteteve anëtare të OBSH-së kanë miratuar politika kombëtare për çrregullimet neurologjike, dhe vetëm 18% kanë buxhete të dedikuara për këtë fushë.
Këto shifra tregojnë se, pavarësisht përparimeve mjekësore dhe teknologjike, shumica e popullsisë botërore ende nuk ka akses të barabartë në shërbime neurologjike, çka e përkeqëson situatën e shëndetit mendor dhe fizik në shkallë globale.
OBSH u bëri thirrje të gjitha qeverive që të prioritetizojnë çrregullimet neurologjike në politikat e tyre të shëndetit publik, duke hartuar strategji të qarta për parandalimin, diagnostikimin dhe trajtimin e tyre. Agjencia nënvizon rëndësinë e investimeve në infrastrukturë shëndetësore, trajnimin e specialistëve, si dhe rritjen e ndërgjegjësimit publik për të luftuar stigmën që shpesh shoqëron këto sëmundje.
“Është koha që shëndeti neurologjik të trajtohet me të njëjtën urgjencë dhe seriozitet si sëmundjet e tjera kronike. Ne kemi njohuritë dhe mjetet për të reduktuar barrën e tyre, por duhet vullnet politik dhe investim i qëndrueshëm,” përfundoi Farrar.
Raporti i OBSH-së vjen në një kohë kur numri i rasteve të sëmundjeve neurologjike pritet të rritet ndjeshëm në dekadat e ardhshme, për shkak të plakjes së popullsisë dhe faktorëve të tjerë si ndotja, stresi, ushqyerja jo e shëndetshme dhe mënyra sedentare e jetesës. Agjencia paralajmëron se, nëse nuk merren masa urgjente, bota do të përballet me një krizë të thellë neurologjike që mund të bëhet ndër sfidat më të mëdha të shekullit XXI.
