Sociale 12 December 2025, 07:48 Nga VNA

"Plagët në tru”: Format e fshehta të seksizmit që dëmtojnë shëndetin e grave

Ndaje në Whatsapp
"Plagët në tru”: Format e fshehta të seksizmit që

Një sërë studimesh të reja tregojnë se edhe format e padukshme të seksizmit në përditshmëri kanë pasoja të thella psikologjike dhe fizike te gratë – deri te ndryshimet në strukturën e trurit.

Ekspertët theksojnë se stresi i vazhdueshëm nga ngacmimet, nënvlerësimi apo trajtimi si inferior ndikon tek shëndeti mendor dhe fizik. Një studim me mbi 7,800 skanime truri në 29 vende zbuloi se gratë që jetojnë në shoqëri me pabarazi të lartë gjinore kanë pjesë të korteksit më të holla – zona që lidhen me kontrollin emocional, rezistencën ndaj stresit dhe çrregullimet si depresioni e ankthi. Studiuesit e quajnë këtë “një shenjë në tru” që lë pabarazia.

Këto efekte nuk shfaqen në të njëjtën masë tek burrat dhe zvogëlohen ndjeshëm në vendet më të barabarta gjinore.

Ndikimi i seksizmit shfaqet edhe vite më vonë: kërkimet në Mbretërinë e Bashkuar treguan se gratë që kanë përjetuar diskriminim gjinor kanë nivele më të larta stresi, më shumë probleme të shëndetit mendor, vetmi dhe kënaqësi më të ulët me jetën.

Përveç anës psikologjike, gratë përballen edhe me trajtim të pabarabartë në sistemin shëndetësor. Studimet tregojnë se në urgjenca gratë marrin më pak medikamente kundër dhimbjes krahasuar me burrat, edhe kur simptomat janë të njëjta.

Sociologët e quajnë këtë “seksizëm strukturor” – pabarazi të të ndërtuara në institucione që prekin pagat, autonominë, sigurinë dhe qasjen në shërbime shëndetësore. Ekspertët theksojnë se kjo dëmton jo vetëm gratë, por edhe burrat, të cilët shpesh mbajnë rolet rigide të “maskulinitetit tradicional”, që lidhen me rrezikshmëri më të lartë, varësi dhe probleme të shëndetit mendor.

Hulumtimet tregojnë se vendet që investojnë në barazi gjinore – përfshirë leje prindërore për të dy prindërit dhe politika sociale mbështetëse – përfitojnë në të gjithë shoqërinë, me përmirësim të shëndetit publik dhe ulje të kostove sociale.

Studiuesit thonë se ndërgjegjësimi, sfidimi i stereotipeve dhe më shumë politika pro-barazisë janë thelbësore për të minimizuar këto pasoja. Por prova shkencore mbetet e qartë: seksizmi i përditshëm mund të dëmtojë shëndetin e grave deri në nivel neurologjik, duke treguar se sa larg është ende barazia.

Video

Mbi 100 notarë nga më shumë se 20 vende morën pjesë në “Albania to Corfu Swim 2026”, duke përshkuar rreth 3 kilometra në Detin Jon, nga Ksamili drejt Agios Stefanos në Korfuz. Aktiviteti ka si qëllim mbledhjen e fondeve për mbrojtjen e mjedisit detar.

Një ngjarje e rëndë e regjistruar nga kamerat në një restorant në Ohio tregon momentin kur Matthew Exton, 43 vjeç, ish-avokat dhe ish-prokuror lokal, i drejton armën në kokë ish-gruas së tij dhe tërheq këmbëzën. Arma nuk shkrepi pasi siguresa ishte ende e aktivizuar. Pak çaste më vonë, një kamerier ndërhyri dhe, së bashku me persona të tjerë në lokal, arriti ta neutralizonte. Prokuroria e cilësoi ngjarjen si një tentativë për “ekzekutim publik”. Exton është shpallur fajtor për tentativë vrasjeje dhe akuza të tjera, ndërsa dënimi pritet të jepet më 21 shtator.

Kampi IV në malin Everest po përballet me ndotje mjedisore. Në pamjet e publikuara shihen tenda të braktisura, bombola oksigjeni, kanaçe dhe pajisje të dëmtuara të shpërndara në zonën e kampit. Situata ka bërë që një nga vendet më të larta dhe më të vështira për t’u arritur në botë të ngjajë me një vendgrumbullim mbeturinash. Ndotja në Everest është një problem prej vitesh, ndërsa rritja e numrit të ekspeditave dhe alpinistëve që ngjiten drejt majës ka shtuar edhe sasinë e mbetjeve të lëna në mal.

Një ngjarje e rëndë e regjistruar nga kamerat në një restorant në Ohio tregon momentin kur Matthew Exton, 43 vjeç, ish-avokat dhe ish-prokuror lokal, i drejton armën në kokë ish-gruas së tij dhe tërheq këmbëzën. Arma nuk shkrepi pasi siguresa ishte ende e aktivizuar. Pak çaste më vonë, një kamerier ndërhyri dhe, së bashku me persona të tjerë në lokal, arriti ta neutralizonte. Prokuroria e cilësoi ngjarjen si një tentativë për “ekzekutim publik”. Exton është shpallur fajtor për tentativë vrasjeje dhe akuza të tjera, ndërsa dënimi pritet të jepet më 21 shtator.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme