Karburant më i shtrenjtë. Madje në disa raste edhe i pamjaftueshëm për shkak të rënies së furnizimeve. Kërkesa për udhëtime është më e dobët në disa linja që prej vitesh kanë qenë me kosto të ulët dhe ku çmimi i biletave pritet të rritet në mënyrë të pashmangshme.
Në këtë skenar problematik, që është pasojë e drejtpërdrejtë e luftës në Lindjen e Mesme, disa kompani ajrore mund të reduktojnë fluturimet. Ja situata kompani pas kompanie dhe pasojat praktike për udhëtarët, sidomos gjatë verës dhe për pushime.
Ryanair
Ryanair nuk ka njoftuar anulime të menjëhershme, por më 1 prill drejtori ekzekutiv i grupit irlandez, Michael O’Leary, paralajmëroi se mund të ketë reduktime në qershor, korrik ose gusht nëse furnizimi me jet fuel (karburanti i avionëve) do të ulet. Pak orë më vonë ai shtoi se, sipas parashikimeve të tij, anulimet mund të përfshijnë edhe kompani të tjera gjatë periudhës së kërkesës maksimale, pra në verë.
Lufthansa dhe kompanitë amerikane
Grupi Lufthansa – që zotëron 41% të Ita Airways – po vlerëson mundësinë të ndalojë përkohësisht nga 20 deri në 40 avionë duke i parkuar në hangarë. Në skenarin më të keq, me 40 avionë të pezulluar, gjiganti gjerman do të mbante jashtë shërbimit pothuajse 5.5% të flotës së tij prej 737 avionësh.
Kompania skandinave SAS ka filluar tashmë në mars duke reduktuar disa qindra nisje. Në prill masa do të jetë më drastike, pasi kompania do të anulojë rreth 1.000 fluturime.
Gjiganti amerikan United Airlines do të shkurtojë fluturimet në dy tremujorët e ardhshëm (nga prilli deri në shtator). Fluturimet në orare me kërkesë të ulët do të reduktohen me 3% (në mesjavë, në mes të ditës dhe në periudha jashtë sezonit), por do të ketë ulje edhe në disa orare me kërkesë të lartë. Në fund të vitit reduktimi i përgjithshëm pritet të arrijë në rreth 5%.
Çmimi i karburantit
Vietnam Airlines – kompani që përdoret shpesh edhe nga turistët italianë gjatë verës – ka pezulluar 7 linja të brendshme dhe 23 fluturime në javë duke nisur nga 1 prilli për të kursyer karburant. Por nëse çmimi i jet fuel mbetet midis 160 dhe 200 dollarë për fuçi, reduktimi i fluturimeve mund të arrijë në 10%-20% në muaj gjatë tremujorit të ardhshëm.
Air New Zealand do të heqë dorë nga rreth 5% e fluturimeve, afërsisht 1.100, deri në fillim të majit. Kjo do të thotë se rreth 44.000 pasagjerë do të duhet të riplanifikohen, pasi shumë prej tyre kanë tashmë bileta për fluturime që nuk do të realizohen dhe duhet të gjejnë vend në avionë të tjerë.
Pasojat për udhëtarët
Reduktimi i fluturimeve, me më pak nisje çdo ditë, e bën udhëtimin më të shtrenjtë dhe më pak komod, por edhe më të kufizuar në të drejta praktike. Kur vendet në avionë pakësohen ndërsa kërkesa mbetet e lartë (sidomos në verë), çmimet rriten. Ata që rezervojnë përballen me tarifa më të larta, më pak oferta promocionale dhe një ndjesi të përgjithshme shtrenjtimi që prek sidomos turistët, ata që rezervojnë në momentin e fundit dhe ata me buxhet të kufizuar.
Por nuk është vetëm çështje çmimi. Me më pak fluturime në dispozicion, pakësohen edhe zgjedhjet. Zhduken oraret më të përshtatshme, bëhen më të rralla fluturimet direkte dhe rriten rastet kur duhet të nisesh më herët, të kthehesh më vonë ose të pranosh një ndalesë që më parë nuk ishte e nevojshme.
Në praktikë, udhëtimi zgjatet edhe për shkak të devijimeve të rrugëve ajrore të imponuara nga kriza në Lindjen e Mesme. Sipas Eurocontrol, rreth 1.150 fluturime në ditë vazhdojnë të preken nga ndryshimet e itinerareve. Këto fluturime duhet të përshkojnë rreth 206.000 kilometra shtesë çdo ditë, duke konsumuar 602 tonë karburant më shumë.
Një sistem më i ngurtë
Ekziston edhe një efekt tjetër praktik: një sistem me më pak kapacitet është edhe më i ngurtë. Nëse një fluturim anulohet, bëhet më e vështirë riplanifikimi i pasagjerëve, sepse ka më pak vende të lira në fluturimet e ardhshme.
Kjo është pikërisht situata ku shqetësimi bie mbi udhëtarin e zakonshëm: pritje të gjata, humbje të lidhjeve, nisje të shtyra me orë apo edhe me një ditë, avionë të mbushur plot.
Problemi prek edhe më shumë ata që udhëtojnë me linja me kosto të ulët ose që kërkojnë gjithmonë biletën më të lirë. Janë pikërisht vendet më të lira ato që zhduken të parat kur oferta reduktohet. Si rezultat, për një pjesë të publikut udhëtimi me avion bëhet më pak i përballueshëm.
Në disa raste udhëtimi shtyhet, në të tjera ndryshohet destinacioni, ndërsa disa zgjedhin të heqin dorë krejt dhe të udhëtojnë me tren apo mjete të tjera. Reduktimi i kapacitetit nuk prek vetëm bilancet e kompanive ajrore, por ndryshon edhe mënyrën se si njerëzit planifikojnë udhëtimet e tyre.
