Shqipëria po përjeton një rritje të ndjeshme të emigrantëve që kthehen në vend, por integrimi i tyre në tregun e punës mbetet një sfidë serioze. Të dhënat më të fundit nga Anketa Kombëtare e Migracionit 2024, e realizuar nga INSTAT në bashkëpunim me Bankën Botërore, tregojnë se kthimi i emigrantëve është përshpejtuar sidomos pas vitit 2015, me kulmin në vitet e fundit.
Por kur janë kthyer emigrantët shqiptarë?
Sipas raportit, 45% e emigrantëve të rikthyer janë kthyer në periudhën 2020-2024, ndërsa kthimet në periudhat para vitit 2010 janë dukshëm më të ulëta. Ky trend lidhet me krizat ekonomike në vendet pritëse, pandeminë COVID-19, si dhe pasiguritë ligjore dhe të punësimit jashtë vendit.
Arsyet e kthimit janë kryesisht jo pozitive nga pikëpamja ekonomike. Arsyeja më e shpeshtë lidhet me familjen, e ndjekur nga humbja e vendit të punës ose pamundësia për të gjetur punë në vendin pritës. Një pjesë tjetër janë kthime pas përfundimit të kontratave sezonale, ndërsa një grup më i vogël përmend se është kthyer pasi ka arritur objektivat financiare. Sipas të dhënave vetëm rreth 6% e emigrantëve të rikthyer deklarojnë se janë kthyer sepse kishin fituar dhe kursyer mjaftueshëm
Kjo tregon se shumica e kthimeve nuk ndodhin për shkak të përmirësimit të kushteve në Shqipëri, por si pasojë e vështirësive jashtë saj.
Vetëm rreth gjysma e emigrantëve të rikthyer janë të punësuar, dhe integrimi në tregun e punës është veçanërisht i vështirë gjatë vitit të parë pas kthimit. Raporti thekson se emigrantët e rikthyer janë fillimisht më pak të punësuar se popullsia jo-emigrante, por kjo diferencë zvogëlohet me kalimin e viteve.
Burrat kanë norma punësimi më të larta, ndërsa gratë shpesh mbeten jashtë tregut të punës ose orientohen drejt vetëpunësimit informal. Në shumë raste, aftësitë e fituara jashtë vendit nuk përputhen me kërkesat e tregut shqiptar./Scan/
