Gazeta e njohur amerikane “Washington Post” i ka kushtuar një opinion asaj që po ndodh me Diellën në Shqipëri. Sipas saj, emërimi i një ministri me “AI” është një truk që po përdor kryeministri Rama.
“Kushtetuta e Shqipërisë kërkon që anëtarët e kabinetit të jenë qenie njerëzore; pavarësisht rolit që luan IA në shpërndarjen e burimeve qeveritare, njerëzit do të duhet të përcaktojnë buxhetin dhe prioritetet e qeverisë” – thuhet në shkrim që më pas sjell në kujtesë edhe rreziqet nga sulmet kibernetike.
“Qeveria shqiptare ka pasur vështirësi me teknologjinë në të kaluarën. Në vitin 2022, shërbimet qeveritare të Shqipërisë u paralizuan për javë të tëra nga një sulm kibernetik masiv iranian që Rama e krahasoi me një fushatë bombardimi. A do ta shtynte Ramën një sulm kibernetik që “vret” një ministër të qeverisë së tij të evokonte dispozitën e mbrojtjes së ndërsjellë të NATO-s?” – shkruan “Washington Post”.
SHKRIMI I PLOTË
“Ec përpara, DOGE”. Presidenti Donald Trump krijoi në mënyrë të famshme një agjenci të Shtëpisë së Bardhë që përdor teknologjinë për të përmirësuar qeverisjen. Kryeministri shqiptar Edi Rama e ka tejkaluar Trumpin duke emëruar një robot me Inteligjencë Artificiale në kabinetin e tij.
Rama njoftoi këtë muaj se “Diella”, që në shqip do të thotë “Diell”, do t’i bashkohej qeverisë së tij si ministre. Diella tashmë shfaqet për të përshëndetur vizitorët në faqen e internetit të qeverisë e-Albania. Detyra e saj e re: të mbikëqyrë prokurimet publike.
Ajo nuk do të ketë nevojë të jetë aq e pakorruptueshme për të tejkaluar sistemin aktual.
Vitin e kaluar, Shqipëria shënoi 42 nga 100 pikë në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International, i cili mat përhapjen e ryshfetit, nepotizmit dhe formave të tjera të korrupsionit. (Danimarka ishte në krye me 90 pikë; Shtetet e Bashkuara morën 65.) Rama thotë se Inteligjenca Artificiale mund të ndihmojë në dhënien e tenderëve publikë në mënyrë më të drejtë.
Rama, një populist 1.88 metra i gjatë, ka qenë në pushtet që nga viti 2013. Ai e ka shtyrë vendin e tij drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndërkohë që përballet me shqetësime për korrupsionin dhe prapambetjen demokratike.
Sigurisht, emërimi i Diellës si “ministre” është një truk. Kushtetuta e Shqipërisë kërkon që anëtarët e kabinetit të jenë qenie njerëzore; pavarësisht rolit që luan IA në shpërndarjen e burimeve qeveritare, njerëzit do të duhet të përcaktojnë buxhetin dhe prioritetet e qeverisë.
Qeveria shqiptare ka pasur vështirësi me teknologjinë në të kaluarën. Në vitin 2022, shërbimet qeveritare të Shqipërisë u paralizuan për javë të tëra nga një sulm kibernetik masiv iranian që Rama e krahasoi me një fushatë bombardimi. A do ta shtynte Ramën një sulm kibernetik që “vret” një ministër të qeverisë së tij të evokonte dispozitën e mbrojtjes së ndërsjellë të NATO-s?
Por kthimi te teknologjia e re për të adresuar korrupsionin, edhe nëse vetëm simbolikisht, është një nxitje e dobishme. Në vend që të presin mbërritjen e “inteligjencës së përgjithshme artificiale” mbinjerëzore, qeveritë në të gjithë botën mund të kërkojnë mënyra për të përmirësuar qeverisjen me inteligjencën artificiale siç ekziston sot.
Në Shtetet e Bashkuara, qeveria ka mbetur prapa industrisë private në miratimin e IA-së. Rreth 150 projektligje mbi këtë temë u shqyrtuan në kryeqytetet shtetërore vitin e kaluar, sipas Konferencës Kombëtare të Legjislaturave Shtetërore. Por kjo nuk është aq e shpejtë. Siç ka raportuar “The Post”, Kina po i tejkalon shumë çdo vend në Perëndim në zbatimin e inteligjencës artificiale – në spitale, fabrika dhe zyra qeveritare.
Janë ditët e para në epokën e inteligjencës artificiale. Por në botën e burokracive qeveritare që shmangin rrezikun, Shqipëria meriton lavdërime për përpjekjen për diçka të re.
