Qeveritë në mbarë botën kanë reaguar me kujdes ndaj ftesës së presidentit amerikan Donald Trump për t’iu bashkuar nismës së tij të quajtur “Bordi i Paqes”, një strukturë e re që synon zgjidhjen e konflikteve globale, por që sipas diplomatëve rrezikon të dëmtojë seriozisht rolin dhe autoritetin e Kombeve të Bashkuara.
Sipas Reuters, vetëm Hungaria, aleate e ngushtë e Trump-it, e ka pranuar pa rezerva ftesën për t’u bërë pjesë e bordit, i cili u është propozuar rreth 60 vendeve dhe ka mbërritur në kryeqytetet europiane që prej së shtunës.
Shumica e qeverive të tjera kanë shmangur reagimet publike, ndërsa diplomatë europianë kanë shprehur në mënyrë anonime shqetësimin se iniciativa mund të minojë punën e OKB-së. Sipas dokumenteve të siguruara nga Reuters, Bordi i Paqes do të drejtohet përjetësisht nga Donald Trump dhe do ta nisë veprimtarinë me konfliktin në Gaza, për t’u zgjeruar më pas në kriza të tjera ndërkombëtare.
Anëtarësimi parashikohet të jetë trevjeçar, por vendet që paguajnë 1 miliard dollarë secila do të fitojnë status anëtarësimi të përhershëm. Shtëpia e Bardhë e ka përshkruar këtë si një mënyrë për të shpërblyer “angazhimin e thellë për paqen, sigurinë dhe prosperitetin”.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni është shprehur se Italia është “gati të bëjë pjesën e saj”, ndërsa kryeministri kanadez Mark Carney ka deklaruar se ka rënë dakord në parim për rolin e bordit në Gaza, por se detajet mbeten të paqarta.
Megjithatë, përfshirja e një “karte” themeluese në ftesë ka shtuar dyshimet në Europë se Trump po përpiqet të krijojë një strukturë paralele që anashkalon OKB-në. “Është një ‘OKB e Trump-it’ që injoron parimet themelore të Kartës së Kombeve të Bashkuara”, ka thënë një diplomat europian.
Presidentja e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, Annalena Baerbock, paralajmëroi se vënia në pikëpyetje e rolit të OKB-së do ta çonte botën në “kohë shumë, shumë të errëta”.
Sipas planit, në Bord do të përfshihen figura si Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio, i dërguari special Steve Witkoff, ish-kryeministri britanik Tony Blair dhe Jared Kushner, dhëndri i Trump-it. Nuk parashikohet përfaqësim palestinez, çka ka nxitur kritika të forta nga ekspertë të të drejtave të njeriut, të cilët e krahasojnë këtë strukturë me një model kolonial qeverisjeje.
Trump, i cili nuk e ka fshehur ambicien për Çmimin Nobel për Paqen, e ka cilësuar Bordin e Paqes si “diçka unike, që nuk ka ekzistuar kurrë më parë”, por për shumë kryeqytete kjo risi shihet si një kërcënim i drejtpërdrejtë ndaj rendit ekzistues ndërkombëtar.
