Holta Zaçaj është dëshmia e gjallë se në Shqipëri nuk ekziston më koncepti i profesionit të kufizuar. Mjafton të jesh në orbitën e duhur politike dhe mund të kalosh natyrshëm nga interpretimi i Kushtetutës te politika monetare, nga vendimet juridike te transfertat bankare dhe edukimi financiar i qytetarëve.
Vetëm pak kohë si zëvendësguvernatore e parë e Bankës së Shqipërisë, ish-kryetarja e Gjykatës Kushtetuese tashmë flet me entuziazëm për “cashless economy”, platformat online, edukimin financiar dhe suksesin historik të SEPA-s, sikur të kishte kaluar jetën mes normave të interesit dhe politikës monetare, e jo mes interpretimeve të Kushtetutës.
Sipas saj, shqiptarët kanë kursyer 70 milionë euro nga transfertat bankare. Një lajm që në çdo vend normal do të ishte pozitiv. Problemi është se në Shqipëri ekonomia reale mezi merr frymë, ndërsa kullat ngrihen me një ritëm që nuk e justifikojnë as pagat, as prodhimi, as fuqia blerëse e qytetarëve.
Në një vend ku apartamentet shiten me valixhe cash, ku tregu imobiliar konsiderohet prej vitesh një nga mekanizmat më të dyshimtë të pastrimit të parave dhe ku askush nuk arrin të shpjegojë qartë origjinën e miliardave që qarkullojnë në beton, Banka e Shqipërisë feston faktin që transfertat po bëhen online.
Është pak a shumë si t’i thuash një qytetari që mezi paguan energjinë elektrike: “Mos u shqetëso, tani të paktën po të kushton më lirë transferta e parave që nuk ke.”
Por entuziazmi institucional nuk ndalet këtu. Zaçaj shpjegon me krenari se shqiptarët po përdorin më shumë kartat dhe platformat online. Një sukses i madh i digjitalizimit në një vend ku ende ka pensionistë që rrinë me orë të tëra në radhë për të marrë cash pensionin dhe ku shumë biznese të vogla vazhdojnë të të shohin si armik nëse kërkon faturë.
Në fakt, modeli është perfekt: politika prodhon njerëz universalë. Sot kryetare e Gjykatës Kushtetuese, nesër eksperte monetare, pasnesër ndoshta edhe specialiste për inteligjencën artificiale apo eksplorimin kozmik. Në Shqipëri nuk ka rëndësi çfarë ke studiuar apo çfarë eksperience ke. Mjafton të jesh gjithmonë në anën e duhur të pushtetit. Pjesa tjetër mësohet rrugës.
