Në seancën e sotme plenare, Kuvendi pritet të miratojë ngritjen e Nënkomisionit për Zhvillim të Qëndrueshëm me shtatë anëtarë, edukimi dhe formimi arsimor i të cilëve zbulon mospërputhje të thellë me fushën e përgjegjësisë së nënkomisionit. Nisma e propozuar nga deputetja Anila Denaj (PS), synon realizimin e objektivave për zhvillim të qëndrueshëm dhe agjendën 2030 të OKB-së, të tilla si ndryshimet klimatike, mbrojtja e ekosistemeve tokësore dhe mbrojtja e oqeaneve. Asnjë prej deputetëve të propozuar [Ilva Gjuzi (PS), Blendi Himçi (PD), Besa Spaho (PS), Klevis Jahaj (PS), Bora Muzhaqi (PS), Klodiana Çapja (PD), Kliti Hoti (PD)] nuk rezulton të jetë diplomuar, apo arsimuar në Fakultetin e Shkencave të Natyrës, ose në Universitetin Bujqësor të Tiranës, si të vetmet institucione që mund të ofrojnë ekspertizën e duhur për vendime të qëndrueshme dhe racionale në favor të realizimit të objektivave 2030.
Nënkomisioni i ri varet nga Komisioni i Përhershëm Parlamentar për Burimet Natyrore, Infrastrukturën dhe Zhvillimin e Qëndrueshëm, që për fat të keq manifeston të njëjtën mospërputhje të kontekstit arsimor të dymbëdhjetë deputetëve-anëtarë të tij.
Komisionet e përhershme parlamentare, krahas shqyrtimit paraprak të projektakteve, monitorojnë dhe funksionimin e ministrive. Kësisoj, komisioni dhe nënkomisioni i përhershëm për Zhvillimin e Qëndrueshëm mbulojnë çështje të energjisë, biodiversitetit dhe mbrojtjes së mjedisit. Rrjedhimisht, funksionimi i tyre ndikohet, jo vetëm nga qëndrimet politike, por edhe nga sfondi arsimor i deputetëve-anëtarë. Nëse arsimimi i tyre nuk përputhet me fushën e ekspertizës së komisionit, ekziston rreziku i vendimmarrjeve të komanduara politikisht dhe ideologjikisht mbi çështje thellësisht dhe qartësisht shkencore dhe racionale.
Shqipëria ka një ndarje gjinore parlamentare të kënaqshme, krahasuar me disa prej vendeve te BE. Por duket se nuk ka rregulla për ndarjen e deputetëve nëpër komisione në varësi edhe të sfondit arsimor të tyre. Prej kohësh, në ligjin zgjedhor janë vendosur kuota të detyrueshme për të garantuar një përfaqësim të ekuilibruar gjinor në jetën dhe vendimmarrjen politike. Vetë Kuvendi, nëpërmjet shërbimeve të tij, ofron të dhëna për deputetët. Por këto janë të varfëra, pasi kufizohen në raportimin e statistikave sipas gjinisë dhe grup-moshave, por asnjëherë mbi formimin dhe sfondin arsimor të deputetëve.
Konkretisht, anëtarët e propozuar të nënkomisionit për Zhvillim të Qëndrueshëm (gjithsej shtatë) që pritet të miratohet në seancën e sotme plenare (edhe si pjesëmarrës për herë të parë në një legjislaturë) janë inxhinierë ndërtimi, juristë, arkitektë, financierë (mes tyre edhe një mjek). Kështu, ekspertiza e tyre nuk përputhet me ekspertizën e nënkomisionit. Si mundet një deputet – inxhinier ndërtimi – të marrë vendime të qëndrueshme për pyjet pa i njohur ato?! Si mundet të mbrojë oqeanet dhe burimet detare një financier?!
Historikisht, partitë politike, por edhe organizatat jofitimprurëse mbështetëse të tyre, nuk kanë zhvilluar programe për diversifikimin e formimit arsimor dhe ngritjen e përfaqësimit shkencor të listës së kandidatëve për deputetë. Listat shumë emërore me renditje të fiksuar, të ashtuquajtura “të mbyllura” mund të shërbenin për të kontrolluar personalitetin profesional të kandidatëve për deputetë, por në të vërtetë, ato kanë shërbyer si streha për të grumbulluar kandidatë të besuar politikë. Ndaj dhe shpërndarja nëpër komisione i shërben së njëjtës logjikë.
Monitorimi dhe vlerësimi i vazhdueshëm i formimit arsimor të deputetëve ndikon drejtpërdrejt në zbehjen e diktatit politik dhe ideologjik në vendimmarrje, duke i bërë deputetët më të pavarur dhe demokracinë më funksionale. Dhe këtu nuk është fjala që të imponosh kuota të pabazuara në meritokraci, por për të kundërtën e saj: për të mbështetur një meritokraci të papërfaqësuar. Kjo do të rrisë besimin e publikut ndaj përfaqësuesve të tyre në Kuvend./Citizens.al/
