Në një botë gjithnjë e më kaotike dhe të pasigurt, është krejt normale që njerëzit të ndihen të mbingarkuar ose të shqetësuar. Qoftë për shkak të ciklit të vazhdueshëm të lajmeve negative, ndryshimeve të mëdha në botë, tragjedive personale apo presionit të përditshëm për të përballuar jetën, pasiguria shpesh shoqërohet me stres dhe ankth.
Megjithatë, studiuesit thonë se ekzistojnë disa mënyra të thjeshta dhe të mbështetura nga shkenca që mund të ndihmojnë njerëzit të ndërtojnë rezistencë psikologjike dhe të gjejnë qetësi edhe në kohë të vështira.
1. Emërtoni saktë emocionet tuaja
Fjalët që përdorim për të përshkruar ndjenjat tona ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si i përjetojmë ato. Studiuesit kanë zbuluar se përdorimi i termave më të saktë për emocionet – si frustrim, ankth apo shqetësim – në vend të një fjale të përgjithshme si “stres”, ndihmon njerëzit të përballen më mirë me situatat e vështira.
Kjo aftësi njihet si “granularitet emocional” dhe lidhet me përfitime për shëndetin mendor dhe fizik.
2. Shfrytëzoni ankthin si motivim
Edhe pse ankthi shpesh shihet si diçka negative, studimet tregojnë se ai mund të shërbejë si një burim motivimi. Në shumë raste, ankthi rrit përqendrimin, kreativitetin dhe efikasitetin e trurit.
Ekspertët sugjerojnë që njerëzit ta shohin ankthin jo si një alarm për t’u shmangur, por si një sinjal për t’u përgatitur për sfida.
3. Mësoni të shqetësoheni në mënyrë konstruktive
Shqetësimi shpesh lidhet me të ardhmen dhe mund të përdoret për të planifikuar dhe zgjidhur probleme. Psikologët rekomandojnë tre hapa për ta menaxhuar atë:
Identifikoni shqetësimin.
Mendoni për veprimet që mund të ndërmerrni për ta zgjidhur.
Nëse nuk mund të bëni më shumë, përqendrohuni në aktivitete që ulin stresin, si meditimi apo aktivitetet që ju përfshijnë plotësisht.
4. Përmirësoni humorin me libra, muzikë ose natyrë
Leximi për kënaqësi është lidhur me nivele më të ulëta stresi dhe vetmie. Praktika e njohur si “biblioterapi” përdor libra të përzgjedhur për të ndihmuar njerëzit të përballojnë vështirësi emocionale.
Edhe muzika, ambienti ku jetojmë apo fotografitë e njerëzve të dashur mund të ndikojnë pozitivisht në humor.
5. Shikoni filma horror
Edhe pse mund të duket e çuditshme, filmat horror mund të ndihmojnë në uljen e ankthit. Studiuesit thonë se përjetimi i frikës në një ambient të sigurt, si nga divani i shtëpisë, i ndihmon njerëzit të përgatiten psikologjikisht për situata të vështira në jetën reale.
6. Mbani një listë mirënjohjeje
Një praktikë e thjeshtë është të shkruani çdo mbrëmje tre gjëra të mira që kanë ndodhur gjatë ditës. Studimet kanë treguar se njerëzit që e praktikojnë këtë metodë për një muaj raportojnë nivele më të larta lumturie dhe më pak simptoma depresioni.
7. Dalloni çfarë mund dhe çfarë nuk mund të kontrolloni
Filozofia stoike thekson rëndësinë e dallimit midis gjërave që janë në kontrollin tonë dhe atyre që nuk janë. Sipas filozofit antik Epiktet, shumë nga vuajtjet tona vijnë nga përpjekja për të kontrolluar gjëra që janë jashtë ndikimit tonë.
8. Shpresoni në mënyrën e duhur
Ekspertët thonë se shpresa është më e dobishme kur shoqërohet me veprim. Në vend që të presim që gjërat të përmirësohen vetë, shpresa duhet të na motivojë të veprojmë dhe të bashkëpunojmë me të tjerët për zgjidhje.
9. Flisni hapur me fëmijët për vështirësitë
Ngjarjet e vështira ndikojnë edhe tek fëmijët. Studiuesit theksojnë se mënyra se si prindërit flasin me ta për emocionet dhe përvojat e tyre mund të ndihmojë në zhvillimin e vetëkontrollit dhe aftësisë për të përballuar stresin. Kjo metodë njihet si “udhëzimi emocional”.
Sipas ekspertëve, zhvillimi i këtyre strategjive mund t’i ndihmojë njerëzit të përballojnë më mirë pasiguritë e jetës dhe të ruajnë qetësinë edhe në periudha të trazuara.
