Raporti vjetor i Prokurorisë së Përgjithshme për vitin 2025 i sapo siguruar nga VNA, ka nxjerrë në dritë një ndryshim drastik të natyrës së kriminalitetit në Shqipëri. Ndërsa krimet tradicionale rrugore po shfaqin shenja stabilizimi ose rënieje, vendi po përballet me një shpërthim të paprecedentë të krimeve ekonomike, financiare dhe atyre që prekin pronën publike e private.
Të dhënat zyrtare tregojnë se "goditja" më e madhe ndaj shtetit të së drejtës po vjen nga zyrat dhe transaksionet. Shifra më tronditëse është ajo e veprave penale në shoqëritë tregtare, e cila ka pësuar një rritje galopante prej 103,70%. Kjo pasohet nga një rritje me mbi 31% e krimeve në veprimtaritë bankare dhe 27,6% në fushën e taksave dhe tatimeve.
Ekspertët e shohin këtë si një sinjal të sofistikimit të krimit, ku fokusi është zhvendosur te pastrimi i parave dhe mashtrimi me strukturat tregtare.
Një tjetër front i nxehtë mbetet regjimi juridik i tokës. Me një rritje prej 51,25%, krimet që prekin pronësinë mbi tokën mbeten një "minë me sahat" për sigurinë juridike në vend, duke dëshmuar se konfliktet për pronën mbeten të pazgjidhura dhe burim i vazhdueshëm paligjshmërie.
Në aspektin e sigurisë fizike, raporti jep një tjetër sinjal alarmi: Krimet kundër jetës (me dashje) janë rritur me 20,31%. Kjo rritje, e shoqëruar me shtimin e rasteve të trafiqeve të paligjshme (+18,05%) dhe krimeve kundër rendit (+19,29%), tregon për një vit sfidues për Policinë e Shtetit dhe organet e akuzës.
Pavarësisht panoramës shqetësuese, raporti identifikon disa fusha ku presioni kriminal është zbehur:
· Lojërat e fatit: Rënia më e madhe me -36,33%, që sugjeron një kontroll më të rreptë ndaj basteve ilegale.
· Krimi kompjuterik: Një rënie surprizë prej -32,01%.
· Pastrimi i parave dhe Korrupsioni: Shënojnë një ulje përkatësisht me -17,53% dhe -9,79%. Megjithatë, kjo ulje duhet lexuar me kujdes, pasi mund të lidhet si me parandalimin, ashtu edhe me vështirësitë në dokumentimin e këtyre veprave komplekse.
1. Veprat Penale me RRITJE (Viti 2025)
Ky grup është më shqetësuesi për opinionin publik, pasi tregon fushat ku kriminaliteti ka fituar terren.
1. Veprat penale në shoqëritë tregtare: +103,70 %
2. Veprat penale që cenojnë regjimin juridik të tokës: +51,25 %
3. Veprat penale në ushtrimin e veprimtarive bankare/financiare: +31,25 %
4. Veprat penale në lidhje me taksat dhe tatimet: +27,64 %
5. Veprat penale të falsifikimit të dokumenteve: +22,40 %
6. Krimet kundër jetës (me dashje): +20,31 %
7. Veprat penale kundër rendit dhe sigurisë publike: +19,29 %
8. Veprat penale të trafiqeve të paligjshme: +18,05 %
2. Veprat Penale me ULJE (Viti 2025)
Ky grup tregon fushat ku mund të ketë pasur efikasitet më të lartë parandalues ose rënie të aktivitetit kriminal.
1. Zhvillimi i palejuar i lojërave të fatit: -36,33 %
2. Veprat penale kundër krimit kompjuterik: -32,01 %
3. Veprat penale kundër pastrimit të parave: -17,53 %
4. Veprat penale të shkatërrimit të pronës: -11,93 %
5. Veprat penale kundër korrupsionit: -9,79 %
6. Veprat penale kundër drejtësisë: -3,12 %
7. Veprat penale kundër vjedhjes së pasurisë: -2,26 %
