Histori të harruara 18 Tetor 2025, 15:37 Nga VNA

Urdhrat nga lart, si Enver Hoxha drejtoi farsën gjyqësore kundër Dom Engjëll Kovaçi

Ndaje në Whatsapp
Urdhrat nga lart, si Enver Hoxha drejtoi farsën gjyqësore kundër

Sot po sjellim në vëmendje shënimet e ish-diktatorit në një dokument arkivor të vitit 1958 mbi gjykimin ndaj Dom Engjëll Kovaçit, të Fondit 4, Dosja 105, Kutia 2 — një relacion me vërejtje të firmosura nga Enver Hoxha.

Në këtë dokument, Hoxha angazhohet drejtpërdrejt në dënimin me pushkatim të priftit katolik, sipas një kurthi të ngritur nga Sigurimi i Shtetit.

Ai kërkon që gjyqi të shfrytëzohet për propagandë kundër klerit katolik, për të përgatitur goditjet e mëvonshme ndaj të gjitha besimeve fetare në Shqipëri — një provë e qartë e instrumentalizimit të drejtësisë për qëllime ideologjike dhe shtypjeje fetare.

Ja çfarë thotë shënimi i E. Hoxhës për shokun Kadri:

“Këta të hidhen në gjyq. Në rrethin e Shkodrës dhe në rrethe të tjera katolike të bëhet çështje propagande (shih edhe shënimet që kam vënë në propozimet tuaja).

Për shtypin nuk është e oportune që të jepet gjerë.

Në shtyp mund të vendosim vetëm një njoftim të shkurtër se u bë gjyqi i filanit, i cili vrau brenda në kishë filanin (të përmendet arsyeja, por jo hollësisht).

Bisedojeni me shokun Mehmet këtë çështje dhe vijeni në veprim.”

(21 tetor 1958)

Në vazhdim, teksa i bën korrigjimet e fundit tekstit, ai shkruan;

“Nuk është e nevojshme, mendoj ta bëjë Kolegji i Gjykatës së Lartë. Mund të përmenden krime të klerikëve të mëparshëm, por nuk është e menjëhershme të zhvillohet një proces i madh kundër Kishës Katolike.”

Dom Engjëll Kovaçi, prift nga Puka, u akuzua padrejtësisht nga Sigurimi i Shtetit për një vrasje të kryer në fshatin Qelëz — një krim që, sipas dëshmive të mëvonshme, ishte kryer nga vetë operativët e Sigurimit. Edhe pse kishte dëshmi të qarta se prifti ndodhej në fshatin Iballë ditën e ngjarjes, hetuesit e torturuan deri në vdekje dhe i morën me dhunë një firmë për ta përdorur si “provë”. Akuza e sajuar u përdor nga regjimi për të denigruar klerin katolik.

Gjatë gjyqit në Shkodër, motra e tij, Angje Kovaçi, reagoi publikisht kundër farsës gjyqësore, duke i bërë thirrje popullit të mos besonte akuzat e rreme. Angje Kovaçi dëshmon pas vitit 90 se viktima ishte vrarë pas një grindjeje mes dy vëllezërve dhe se familja Kovaçi nuk kishte asnjë lidhje me ngjarjen.

Në një intervistë rrëqethëse dhënë për shkrimtarin Marçel Hila, pas vitive 90, Angjelina Preka (Kovaçi), motra e priftit të pushkatuar Dom Engjëll Pjetri Kovaçi thotë se Sigurimi e akuzoi padrejtësisht dhe se ai u torturua për të firmosur “rrëfimin” e përgatitur nga hetuesit Ali Xhunga dhe Ilmi Sahiti.

Në të vërtetë, arsyeja e dënimit të tij ishte refuzimi për të firmosur Statutin e Kishës Katolike, të diktuar nga regjimi komunist. Për këtë qëndresë morale, ai u dënua me vdekje dhe u pushkatua në vitin 1959. Trupi i tij mbetet ende i pagjetur.

 

Lexo gjithashtu

Video

Dhjetëra qytetarë të Lezhës janë mbledhur në sheshin kryesor të qytetit për të përkujtuar 25-vjeçaren Xhuana Nikollaj nga Shëngjini. Pjesëmarrësit ndezën qirinj dhe vendosën lule pranë fotografisë së saj, duke shprehur dhimbjen për humbjen e të resë dhe solidaritetin me familjen në këtë moment të vështirë. E reja dyshohet se i dha fund jetës pas një periudhe të vështirë personale dhe dhunës nga ish-bashkëshorti i saj. Ngjarja ka shkaktuar reagime dhe debat në opinionin publik, ndërsa qytetarët kërkuan më shumë vëmendje dhe mbështetje institucionale për rastet e dhunës në familje.

Një grup prej rreth 20 grabitësish të maskuar realizuan një grabitje në dyqanin e bizhuterive “Kumar” në Kaliforni, duke marrë mallra me vlerë mbi 1.4 milion dollarë brenda rreth 70 sekondash. Sipas autoriteteve, grabitësit thyen vitrinat me çekiçë dhe morën rreth 75–80% të bizhuterive të ekspozuara, para se të largoheshin me automjete që i prisnin jashtë. Policia arrestoi katër të rinj të moshës 19–20 vjeç pasi ndaloi një prej automjeteve të përdorura për arratisje, ndërsa hetimet për identifikimin e personave të tjerë të përfshirë vijojnë.

Pse vetëm Rama do bëjë aeroporte?

Unë jam Ambrozia Meta që t’i gërric nervat…

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme