Në fundvitet ’80, Shqipëria po përjetonte një krizë të thellë ekonomike, me mungesa të rënda në ushqime dhe shërbime bazë, ndërsa regjimi diktatorial ishte drejt rrëzimit.
VNA sjell një dokument zyrtar të Sektorit të Kontrollit të Përgjithshëm, datë 9 dhjetor 1988, ku përshkruhet një situatë kaotike me mungesën e bukës në Tiranë, gjatë festave të 28–29 Nëntorit. Raporti tregon se fabrika kryesore e miellit kishte vite pa remont dhe nuk prodhonte dot as gjysmën e sasisë së nevojshme, duke detyruar autoritetet të shpërndanin bukë me cilësi të dobët dhe në sasi të kufizuara.
Ngjarja ilustron qartë kolapsin e sistemit të centralizuar ekonomik në fund të epokës komuniste.
REPUBLIKA POPULLORE SOCIALISTE E SHQIPËRISË
PROKURORIA E RRETHIT
Tiranë, më 9/12/1988
SEKTORI I KONTROLLIT TË PËRGJITHSHËM
LËNDA: Për disa shregullime në furnizimin me bukë.
(10.12.1988)
PROKURORIT TË PËRGJITHSHËM
SHOKUT RRAPI MINO
T I R A N Ë
Sipas porosisë suaj, verifikuam problemin e furnizimit me bukë të Tiranës në ditët e festave të 28–29 Nëntorit dhe, në përfundim, ju informojmë si më poshtë:
Në datën 27 nëntor, ndërmarrja tregtare ushqimore në Tiranë ka hedhur në treg 550 kv bukë me miell reze 090 (4 lekëshe) si dhe 400 kv bukë me miell reze 080 (5 lekëshe).
Në datën 28 nëntor është hedhur në treg një sasi prej 818 kv bukë me miell 090, kurse në datën 29 nëntor një sasi prej 800 kv bukë me miell reze 080. Në datën 29, për disa orë, disa njësi shitjeje kanë mbetur pa furnizim. Shkaqet e një shregullimi të tillë në furnizimin me bukë për ditët e festave (pa përjashtuar mundësinë e punës armiqësore) janë të shumta, por më kryesoret mendojmë se janë:
• Fabrika e miellit Nr. 1 e ndërmarrjes së grumbullimit ka tre vjet pa bërë remont. Si pasojë e kësaj gjendjeje, por edhe e organizimit jo të mirë të punës, kjo fabrikë nuk arrin të plotësojë planin ditor të prodhimit të miellit. Nga të dhënat që administruam doli se, nga 545 kv miell që është plani ditor i prodhimit, ka prodhuar çdo ditë vetëm nga 125–150 kv, duke krijuar kështu deficite të ndjeshme. Kështu, për 11-mujorin, ndërmarrja e grumbullimit në furnizimet me miell 080 fabrikës së bukës i ka krijuar një deficit prej 24.852 kv, kurse vetëm për muajin nëntor 2.451 kv.
• Ndodhur para një gjendjeje të tillë, fabrika e bukës, edhe pse ka detyra nga Këshilli i Ministrave të mbajë një rezervë mielli për 12 ditë, në një sasi prej 14.400 kv, këtë rezervë e ka përdorur për të përballuar prodhimin e bukës, dhe aktualisht nuk e ka.
• Në datën 25 nëntor, fabrika e miellit Nr. 1 pësoi defekt dhe nuk ka prodhuar fare miell 080. Kështu që fabrika e bukës, në datën 26 nëntor, nuk u furnizua fare me këtë lloj mielli, ndërsa në datën 26 dhe 27 nëntor prodhoi respektivisht 160 kv dhe 220 kv dhe këto sasi u tërhoqën nga fabrika e bukës në datat 27 e 28 nëntor.
Duke pasur mungesë mielli reze 080, fabrika e bukës njoftoi Komitetin Ekzekutiv të K.P. të Rrethit dhe Ministrinë e Industrisë Ushqimore dhe hodhi në prodhim miellin reze 090.
