Gjatë regjimit komunist, fëmijët e familjeve të shpallura “armike të popullit” privoheshin nga e drejta për arsimim, edhe pse nuk kishin asnjë faj personal. Një shembull domethënës është rasti i Eva Tashkos, e bija e Koço Tashkos, e cila në vitin 1962 i shkroi një letër kryeministrit Mehmet Shehu duke iu lutur t’i jepej mundësia të ndiqte shkollën e mesme.
“… mbeta ende për një vit të tretë e privuar nga e drejta e arsimimit… nuk u pranua as lutja që të më lejohet të banoj me të afërmit e mi… as lutja që të pranohem në konviktin e Fierit,” – shkruante ajo.
Përgjigjja e Mehmet Shehut ishte e ftohtë dhe e prerë, duke e bërë të qartë se arsyeja ishte biografia: “Fëmijët të mos e kërkojnë përgjigjen e mbetjes pa shkollë nga ne, shteti i popullit, por nga i jati, Koço Tashkua që është një tradhtar i poshtër…”.
Ky rast tregon qartë sesi regjimi përdorte arsimin si mjet ndëshkimi dhe izolimi social ndaj pasardhësve të familjeve të persekutuara.
Teksti i letres se Eva Tashkos
Kryeministrit
Shokut Mehmet Shehut
Për rastin që juve mund të mos jeni në dijeni, po ju informoj se gjithë ato lutjet që ju dergova dhe ato shpresa të mëdha që kisha patur të ju përfunduan në hiç. Unë mbeta ende për një vit të tretë e privuar nga e drejta e arsimimit.
Nuk u pranua as lutja që familja të transferohet në një qendër ku ka shkollë 11 vjeçare, as lutja që të më lejohet të banoj me të afërmit e mi qoftë në Tiranë ose në Korçë ku kam të tillë, as lutja që të pranohem në konviktin e Fierit ose në shkollën 11 vjeçare pa konvikt të Fierit.
Komiteti Ekzekutiv i Këshillit Popullor të Fierit, të cilit i dërgova këtë lutje të fundit s’pati mirësinë as të përgjigjet, sa do që i dërgova edhe një telegram me përgjigje të parapaguar.
Edhe vëllain tim s’e pranuan të regjistrohet në Universitet as me korrespondencë.
Po ju drejtoj këtë letër me rastin e 50 vjetorit të “Independencës” së Shqipërisë që po kremtohet me madhështi, për të cilën gjyshërit e mi dhe prindërit e mi kanë dhënë kaq shumë.
Mbetem me nder
Eva K. Tashko
Ballsh, 29 Tetor 1962
Përgjigja e Mehmet Shehut
Shokut Piro Dodbiba, Fier,
Përgjigjen te bijës së Koço Tashkos ose personalisht Koços le t’ia japë dikush që do caktoni ju e t’i thotë në emrin tim se fëmijët të mos e kërkojnë përgjigjen e mbetjes pa shkollë nga ne, shteti i popullit, por nga i jati, Koço Tashkua që është një tradhtar i poshtër e që u përpoq t’i bënte varrin atdheut dhe Partisë.
Ne nuk kemi asnjë mëshirë për ata që tradhtojnë atdheun dhe Partinë dhe që nuk heqin dorë nga tradhtia.
Prandaj më tepër nga ç’kemi bërë për fëmijët e Koço Tashkos nuk bëjmë, bile dhe ajo është e tepërt.
Firma
M. Shehu
11.9.1962
