Një investigim i realizuar nga CNN ka zbuluar fakte dhe imazhe tronditëse mbi trajtimin e trupave të vrarë palestinezë nga ushtria izraelite. Sipas raportimit, disa trupa janë shtypur me buldozer pranë varreve të paidentifikuara, ndërsa në raste të tjera mbetjet e tyre janë lënë të dekompozohen në hapësira të militarizuara, duke i bërë të pamundura për t’u gjetur.
Ekspertët ligjorë ngrenë shqetësimin se kjo praktikë mund të shkelë të drejtën ndërkombëtare, pasi keqtrajtimi i trupave të të vdekurve mund të konsiderohet shkelje e dinjitetit personal dhe krim lufte sipas Konventave të Gjenevës.
Investigimi i CNN është mbështetur në qindra video dhe foto nga zona e Zikim, si dhe intervista me dëshmitarë okularë dhe shoferë të kamionëve të ndihmave. Imazhet satelitore tregojnë aktivitetin e buldozerëve gjatë gjithë verës në zonat ku u vranë kërkuesit e ndihmës. Një video tregon pasojat e një incidenti në qershor, ku trupat ishin varrosur pjesërisht rreth një kamioni të përmbysur ndihmash.
CNN ka intervistuar gjithashtu dy ish-anëtarë të ushtrisë izraelite, të cilët përshkruan raste të ngjashme në Gaza gjatë luftës, ku trupat palestinezë u shkatërruan me buldozer dhe u vendosën në varre të cekëta. Ata kërkuan të mbeten anonimë për shkak të ndalimeve për t’u shprehur mbi këto çështje.
Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) mohuan përdorimin e buldozerëve për të “larguar” trupat, por nuk sqaruan nëse ato u përdorën për t’i varrosur. IDF deklaroi se buldozerët përdoren për qëllime rutinore operative, përfshirë trajtimin e kërcënimeve me shpërthime ose nevoja të tjera inxhinierike.
Sipas ligjit ndërkombëtar, palët ndërluftuese duhet të bashkëpunojnë për varrosjen e të vdekurve në mënyrë që të lejohet identifikimi i tyre. Janina Dill, bashkëdrejtoreshë e Institutit të Oksfordit për Etikën, Ligjin dhe Konfliktin e Armatosur, shpjegon:
“Qëllimi është të parandalohet zhdukja e të vdekurve dhe të lejohet përkujtimi, kryesisht nga familjet e tyre. Nëse trupat gjymtohen ose keqtrajtohen qëllimisht, kjo mund të përbëjë shkelje të dinjitetit personal dhe një krim lufte sipas Konventave të Gjenevës.”
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse IDF gjurmon vendet ku dyshohet se ka varrosur trupat. Një informator i IDF ka treguar se kur njësia e tij varrosi nëntë persona në fillim të vitit 2024, vendndodhja e varrit mbeti e pashënuar. Gati gjashtë muaj më vonë, familja e një prej të zhdukurve, Wadi, ende nuk ka marrë përgjigje. Nëna e tij, Nawal Musleh, i tha CNN:
“Kur më vjen ndërmend, sytë e mi nuk ndalen së qari. Ne pranojmë çfarëdo që Zoti ka shkruar për ne, por thjesht duam të dimë se çfarë i ka ndodhur djalit tonë.”
Ky investigim nxjerr në pah një nga çështjet më shqetësuese të konfliktit në Gaza dhe ngrit pyetje serioze mbi respektimin e ligjit ndërkombëtar dhe dinjitetit njerëzor në zona lufte.
