Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, deklaroi se refuzimi i Rusisë për të pranuar një armëpushim po vështirëson përpjekjet për t’i dhënë fund luftës.
“Rusia vazhdon të injorojë thirrjet e shumta për armëpushim dhe ende nuk ka treguar kur do të ndalë vrasjet. Kjo po e ndërlikon situatën,” shkroi Zelensky në një deklaratë në platformën X.
Të hënën, Zelensky pritet të udhëtojë në Uashington, ku presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se do t’i kërkojë atij të pranojë një marrëveshje paqeje.
Trump, pas samitit të së premtes me presidentin rus Vladimir Putin në Alaska, deklaroi në Truth Social se dëshiron të anashkalojë një armëpushim të përkohshëm dhe të fokusohet në një marrëveshje paqeje të përhershme, pasi armëpushimet “nuk zgjasin”.
Pas një telefonate me Trump pas samitit, Zelensky përsëriti thirrjen për një paqe të vërtetë dhe të qëndrueshme, duke theksuar se “zjarri duhet të ndalojë” dhe vrasjet të përfundojnë. Ai gjithashtu theksoi se një paqe reale kërkon garanci sigurie dhe kthimin e fëmijëve të rrëmbyer nga territoret e pushtuara nga Rusia.
Ndërkohë, mediat raportojnë se Putin i ka ofruar Trump një propozim paqeje, i cili parashikon që Ukraina të tërhiqet nga rajoni i Donetskut, në këmbim të ngrirjes së vijës së frontit në Zaporizhzhia dhe Kherson.
Trump thuhet se i ka përcjellë ofertën Zelensky-t gjatë bisedës telefonike të tyre, megjithëse ky i fundit e ka përjashtuar më parë çdo mundësi për të dorëzuar Donbasin, duke paralajmëruar se kjo do të ishte një pikënisje për sulme të reja ruse. Diplomatë europianë kanë shprehur shqetësim se Trump mund të ushtrojë presion ndaj Zelensky-t për të pranuar një marrëveshje që mund të jetë diskutuar në samitin me Putinin.
CBS raporton se Trump u ka thënë liderëve europianë se Putin do të bëjë “disa lëshime”, por nuk ka dhënë detaje.
Në një intervistë për Fox News pas samitit, Trump u pyet se çfarë këshille do t’i jepte liderit ukrainas. “Bëj një marrëveshje,” tha ai. “Rusia është një fuqi shumë e madhe, dhe nuk është shaka.”
Edhe pse më parë kishte kërcënuar Moskën me sanksione të rënda nëse nuk pranohej një armëpushim, takimi i së premtes nuk prodhoi ndonjë marrëveshje konkrete, megjithëse të dyja palët thanë se kishte pasur përparim.
Putin e cilësoi samitin si “shumë të dobishëm”, duke theksuar se kishte pasur mundësinë të shpjegonte origjinën e konfliktit, të cilën e quan “rrënjë e zgjidhjes”. Ndërkohë, zëvendës përfaqësuesi i përhershëm i Rusisë në OKB, Dmitry Polyanskiy, e përshkroi takimin si një “gur themeli për përpjekjet e mëtejshme drejt paqes”, edhe pse nuk pranoi të komentojë nëse Putin do të takohet me Zelensky-n.
Koalicioni i vendeve që mbështesin sigurinë e Ukrainës – përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Francën dhe Gjermaninë – do të zhvillojë një telefonatë të dielën përpara vizitës së Zelensky-t në Shtëpinë e Bardhë.
Liderët europianë, përfshirë Presidentin Macron, kancelarin gjerman Friedrich Merz dhe presidenten e Komisionit Europian Ursula von der Leyen, theksuan se hapi i radhës duhet të përfshijë bisedime me Zelensky-n.
“Ne jemi të gatshëm të vazhdojmë presionin ndaj Rusisë,” u tha në deklaratën e përbashkët. “Është Ukraina ajo që duhet të vendosë për territorin e saj. Kufijtë ndërkombëtarë nuk mund të ndryshohen me forcë.”
Kryeministri britanik Keir Starmer lavdëroi përpjekjet e Trumpit për paqe, duke thënë se ato “na kanë afruar më shumë se kurrë më parë” me fundin e luftës.
“Ndërsa është bërë përparim, hapi tjetër duhet të jenë bisedimet që përfshijnë presidentin Zelensky. Rruga drejt paqes nuk mund të vendoset pa të,” tha Starmer.
Në Kiev, shumë qytetarë kanë reaguar me zhgënjim pas pamjeve të samitit në Alaska.
“E kuptoj që në negociata duhet të shtrëngosh duart, nuk mund t’i japësh një shuplakë Putinit kur mbërrin,” tha Serhii Orlyk, një veteran 50-vjeçar nga Donetsku.
“Por kjo skenë me qilim të kuq dhe ushtarë që përkulen – ishte e tmerrshme, pa asnjë kuptim.”
