Vendet e Gjirit Persik kanë paralajmëruar Shtetet e Bashkuara se programi raketor i Iranit vazhdon të përbëjë një kërcënim serioz për sigurinë rajonale, pavarësisht goditjeve të rënda që Teherani pësoi gjatë luftës 12-ditore me Izraelin në qershor, raportoi Washington Post.
Sipas dy zyrtarëve perëndimorë, të informuar mbi vlerësimet e fundit të sigurisë, kapacitetet kyçe raketore të Iranit mbeten funksionale dhe në disa raste janë rikuperuar, ndërsa administrata e presidentit Donald Trump ka shtuar praninë ushtarake amerikane përreth Iranit.
Kapacitete raketore ende aktive
Aftësia e Iranit për të ndërmarrë kundërsulme efektive konsiderohet një faktor kyç në llogaritjet e Uashingtonit. Edhe pse Izraeli goditi objektiva të rëndësishme, analizat tregojnë se arsenali raketor me rreze të shkurtër dhe sistemet kundër anijeve kanë mbetur kryesisht të paprekura.
Sipas vlerësimeve të vendeve të Gjirit, Irani ruan ende municione, lëshues raketash dhe pjesë të sistemit të prodhimit, të afta për të goditur baza amerikane dhe interesa strategjike në rajon, ku ndodhen mbi një duzinë bazash ushtarake amerikane dhe dhjetëra mijëra trupa.
Nga sulm simbolik në rrezik real
Pas goditjes amerikane ndaj programit bërthamor iranian në qershor, Teherani reagoi me një sulm kryesisht simbolik ndaj bazës ajrore al-Udeid në Katar, pa shkaktuar viktima. Megjithatë, Irani u ka bërë të qartë aleatëve të SHBA-së në rajon se në një përplasje të re, sulmet nuk do të jenë të paralajmëruara apo të kufizuara.
Ish-diplomati iranian Amir Mousavi deklaroi se pas konfliktit 12-ditor, Irani ka dyfishuar prodhimin e raketave dhe ka avancuar në riparimin e lëshuesve të dëmtuar, disa prej të cilëve janë zhvendosur në zona malore për t’u mbrojtur nga sulmet ajrore.
Rezervat e mbrojtjes ajrore në disavantazh
Sipas David Des Roches, ish-zyrtar i Pentagonit, Irani zotëron programin më të madh raketor në rajon. “Irani ka më shumë raketa sesa vendet e Gjirit kanë raketa kundërajrore,” thekson ai, duke paralajmëruar se sistemet e mbrojtjes ajrore të Gjirit mund të mbingarkohen në rast të një sulmi masiv.
Përçarje dhe frikë për destabilizim
Shqetësimi për këtë kërcënim ka bërë që disa vende të Gjirit të distancohen nga mobilizimi ushtarak amerikan. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë deklaruar se territori dhe hapësira e tyre ajrore nuk do të përdoren për operacione kundër Iranit.
Ndërkohë, pas shtypjes së dhunshme të protestave, udhëheqja iraniane duket më e bashkuar se kurrë. Sipas burimeve evropiane, regjimi në Teheran e sheh tashmë një përballje me SHBA-në si një kërcënim ekzistencial.
Megjithëse disa aleatë të SHBA-së në rajon besojnë se rënia e regjimit iranian është vetëm çështje kohe, ata paralajmërojnë se një rrëzim i dhunshëm i nxitur nga ndërhyrja amerikane mund të çojë në destabilizim edhe më të madh.
“E mbështesin ndryshimin, por jo në mënyrë të menjëhershme dhe të dhunshme. Preferojnë një dobësim gradual dhe të kontrolluar të regjimit”, thekson një zyrtar perëndimor.
