Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka rritur ndjeshëm tensionet me Europën duke përsëritur kërkesën për marrjen nën kontroll të Groenlandës, territor autonom i Mbretërisë së Danimarkës. Kërkesa e tij është kundërshtuar prerazi nga Danimarka dhe aleatët europianë, të cilët theksojnë se Groenlanda “nuk është në shitje”.
Sipas Reuters, Trump i ka dërguar një letër kërcënuese kryeministrit norvegjez Jonas Gahr Støre, ku shprehet se nuk ndihet më i “detyruar të mendojë vetëm për Paqen”, pas refuzimit të Komitetit Nobel për t’i dhënë Çmimin Nobel për Paqen. Letra vjen pas paralajmërimit të Trump për një valë të re tarifash ndaj vendeve europiane, përfshirë Danimarkën, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën, Finlandën, Britaninë e Madhe dhe Norvegjinë, nëse SHBA nuk lejohet të blejë Groenlandën.
Në Londër, kryeministri britanik Keir Starmer reagoi publikisht, duke bërë thirrje për “diskutim të qetë mes aleatëve” dhe duke theksuar se çdo vendim për të ardhmen e Groenlandës i përket vetëm popullit të Groenlandës dhe Mbretërisë së Danimarkës. “Nuk është e drejtë që Britania të zgjedhë mes SHBA-së dhe Europës”, deklaroi Starmer, duke shtuar se një luftë tregtare mes aleatëve “nuk është në interes të askujt”.
Starmer u shpreh se nuk beson që Trump po shqyrton realisht veprim ushtarak, por theksoi se Britania nuk do të jetë pasive përballë kërcënimeve që cenojnë parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe besimin mes aleatëve të NATO-s.
Ndërkohë, nga Moska, zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov deklaroi se Trump “do të hynte në histori” nëse do të merrte kontrollin e Groenlandës, pa u shprehur nëse një veprim i tillë do të ishte pozitiv apo negativ.
Në Bruksel, Bashkimi Europian po shqyrton kundërpërgjigje ndaj kërcënimeve të Trump për tarifa. Liderët e BE-së pritet të diskutojnë në një samit emergjent mundësinë e vendosjes së tarifave ndaj importeve amerikane me vlerë 93 miliardë euro, si edhe aktivizimin e instrumentit të papërdorur më parë të “Anti-Coercion Instrument”, që do të mund të kufizonte aksesin e SHBA-së në tenderë publikë, investime dhe shërbime financiare në tregun europian.
Kriza e Groenlandës po shndërrohet kështu në një përplasje të hapur politike dhe ekonomike mes SHBA-së dhe aleatëve të saj tradicionalë, me pasoja të paparashikueshme për marrëdhëniet transatlantike dhe sigurinë në Arktik.
