Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka përshkallëzuar kërcënimet për marrjen nën kontroll të Groenlandës, duke deklaruar në rrjetet sociale se “nuk ka më kthim pas” dhe se “Groenlanda është imperative”. Gjatë një konference për shtyp në Shtëpinë e Bardhë, i pyetur se deri ku është gati të shkojë për ta siguruar ishullin, Trump u përgjigj shkurt: “Do ta merrni vesh”.
Deklaratat e tij kanë nxitur reagime të forta ndërkombëtare. Presidenti francez Emmanuel Macron, duke folur në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, paralajmëroi për një “zhvendosje drejt një bote pa rregulla”, ndërsa kryeministri kanadez Mark Carney tha se “rendi i vjetër nuk po kthehet më”.
Trump pritej të mbërrinte në Davos të mërkurën, por një problem i vogël elektrik në avionin Air Force One detyroi kthimin e tij. Shtëpia e Bardhë njoftoi se ai do të udhëtojë drejt Davosit me një avion tjetër dhe se në axhendë janë “shumë takime të planifikuara për Groenlandën”.
Në të njëjtën dalje për media, Trump u shpreh se “gjërat do të shkojnë mjaft mirë” për Groenlandën. I pyetur nga BBC nëse ishte i gatshëm të rrezikonte përçarjen e aleancës së NATO për këtë çështje, ai tha se “askush nuk ka bërë më shumë për NATO-n se unë”, duke shtuar se “NATO do të jetë e lumtur dhe ne do të jemi të lumtur”, pasi sipas tij Groenlanda është e nevojshme “për sigurinë botërore”.
Megjithatë, Trump vuri në dyshim gatishmërinë e aleancës për të ndihmuar SHBA-në nëse do të ishte e nevojshme, duke theksuar se SHBA “do t’u vinte gjithmonë në ndihmë aleatëve”, por se ai dyshon në reciprocitet. NATO aktualisht numëron 32 vende anëtare dhe bazohet në parimin e mbrojtjes kolektive të Nenit 5, sipas të cilit një sulm ndaj njërit konsiderohet sulm ndaj të gjithëve.
Presidenti amerikan nuk ka përjashtuar përdorimin e forcës ushtarake për të marrë Groenlandën. I pyetur nga NBC News nëse do të përdorte forcë, ai u përgjigj: “Pa koment”.
Nga ana tjetër, ministrja e Industrisë dhe Burimeve Natyrore të Groenlandës, Naaja Nathanielsen, deklaroi për BBC Newsnight se groenlandezët janë “të habitur” nga kërkesat e Trump. “Ne nuk duam të jemi amerikanë dhe kemi qenë shumë të qartë për këtë,” tha ajo, duke shtuar: “Çfarë vlere i jepni kulturës sonë dhe të drejtës për të vendosur vetë për të ardhmen tonë?”.
