Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, ka paralajmëruar se hapat e ndërmarrë nga Parlamenti izraelit për aneksimin e Bregut Perëndimor të pushtuar do të rrezikonin seriozisht planin amerikan për t’i dhënë fund konfliktit në Gaza.
“Ky nuk është një veprim që mund ta mbështesim në këtë moment,” deklaroi Rubio përpara nisjes drejt Izraelit, si pjesë e përpjekjeve të Uashingtonit për të forcuar armëpushimin e brishtë të arritur kohët e fundit.
Në një lëvizje që u pa si sfidë ndaj kryeministrit Benjamin Netanyahu, disa deputetë të ekstremit të djathtë në Knesset i dhanë miratim paraprak një projektligji që i jep Izraelit të drejtën për të aneksuar zyrtarisht Bregun Perëndimor — territor që palestinezët e konsiderojnë pjesë të shtetit të tyre të ardhshëm. Projektligji kaloi me 25 vota pro dhe 24 kundër, por mbetet e paqartë nëse do të sigurojë shumicën në parlamentin me 120 vende.
Ministria e Jashtme e Palestinës e dënoi ashpër nismën, duke theksuar se Izraeli nuk ka asnjë sovranitet mbi tokat palestineze.
Që nga viti 1967, Izraeli ka ndërtuar rreth 160 vendbanime në Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor, ku jetojnë rreth 700 mijë kolonë hebrenj, ndërsa 3.3 milionë palestinezë jetojnë paralelisht nën pushtim.
Sipas Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, e cila vitin e kaluar e shpalli pushtimin izraelit të paligjshëm, këto vendbanime shkelin të drejtën ndërkombëtare.
Rubio e quajti lëvizjen për aneksim “kundërproduktive dhe kërcënuese për paqen”, duke përsëritur qëndrimin e SHBA-së kundër ndryshimeve të njëanshme të kufijve. Vizita e tij vjen pas udhëtimeve të nënpresidentit amerikan JD Vance dhe dy të dërguarve specialë, ndërsa administrata Trump po përpiqet të shtyjë përpara fazën e dytë të planit të saj 20-pikësh për Gazën.
Faza e parë, e cila përfshin armëpushimin, tërheqjen e pjesshme të forcave izraelite dhe rritjen e ndihmës humanitare, hyri në fuqi në fillim të muajit dhe, megjithë disa incidente të dhunshme, është mbajtur në fuqi.
Rubio tha se “çdo ditë ka kërcënime për armëpushimin, por ne jemi përpara planit dhe fakti që kaluam fundjavën pa përshkallëzim është një shenjë e mirë.”
Faza e dytë e planit parashikon krijimin e një qeverie të përkohshme në Gaza, vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizimi, tërheqjen e plotë të trupave izraelite dhe çarmatimin e Hamasit.
Lufta në Gaza nisi më 7 tetor 2023, pas sulmit të Hamasit në jug të Izraelit, ku u vranë rreth 1,200 persona dhe 251 u morën peng.
Që atëherë, sipas Ministrisë së Shëndetësisë të Gazës, janë vrarë mbi 68,000 palestinezë, shifër që OKB e konsideron të besueshme.
