Bota 24 December 2025, 10:26 Nga VNA

Pse viti 2026 pritet të jetë vendimtar për fuqinë globale?

Ndaje në Whatsapp
Pse viti 2026 pritet të jetë vendimtar për fuqinë globale?

Pas një viti 2025 tejet transformues, bota hyn në një fazë ku disa dosje të mëdha mund të marrin drejtim përfundimtar.

Venezuela, përballje e rrezikshme

Shtetet e Bashkuara kanë vendosur praninë më të madhe ushtarake në Karaibe që nga kriza e raketave kubane. Administrata Trump ndërmerr goditje kundër trafikantëve të drogës dhe ka shpallur bllokadë ndaj eksporteve ilegale të naftës venezueliane. Në sfond qëndron synimi për largimin e presidentit Nicolas Maduro. Fati i tij në vitin 2026 do të tregojë nëse SHBA është e gatshme të përdorë forcën për të imponuar dominimin në hemisferën perëndimore.

Ukraina, lufta hyn në vitin e pestë

Në shkurt, lufta e Rusisë kundër Ukrainës hyn në vitin e pestë. Megjithë humbjet e rënda, Vladimir Putin nuk po tërhiqet. Presidenti Trump po përpiqet të ndërmjetësojë një marrëveshje paqeje, por refuzimi i Moskës mund ta çojë Uashingtonin drejt një dileme: të rrisë presionin ndaj Rusisë apo të zvogëlojë mbështetjen për Kievin. Vendimet e vitit 2026 mund të jenë përcaktuese.

Tajvani, në qendër të lojës së madhe

Tajvani mbetet një nga pikat më të rrezikshme të globit. SHBA ka miratuar paketën më të madhe të armëve ndonjëherë për ishullin, ndërsa Kina përgatitet për një skenar ushtarak deri në vitin 2027. Samiti i pritshëm Trump–Xi në Pekin do të jetë kritik dhe mund të përcaktojë nëse Tajvani do të mbetet i mbrojtur apo do të bëhet objekt kompromisi mes fuqive të mëdha.

Pas suksesesh ushtarake, Izraeli përballet me paqartësi politike. Zgjedhjet parlamentare të vitit 2026 mund të sjellin një qeveri më të gjerë dhe më pak ekstreme, çka do të hapte rrugën për marrëveshje të reja rajonale, përfshirë zgjerimin e Marrëveshjeve të Abrahamit. Në të kundërt, ngërçi aktual rrezikon të bllokojë çdo përparim diplomatik.

Irani, një regjim nën presion

Irani hyn në vitin 2026 i dobësuar: aleatët rajonalë janë shkatërruar, mbrojtja ajrore është goditur dhe udhëheqja përballet me krizë pasigurie për pasardhjen e Ajatollah Khameneit. Një regjim i dobët mund të shpërthejë nga brenda ose të reagojë me sulme të rrezikshme jashtë vendit.

Terrorizmi, rikthim i rrezikshëm

Pas viteve në rënie, sulmet terroriste po shtohen sërish në mbarë botën. Nga Australia te SHBA dhe Siria, rrjetet ekstremiste po rigrupohen. Viti 2026 pritet të testojë seriozisht aftësinë e shteteve për bashkëpunim në siguri dhe kundër radikalizmit.

Inteligjenca artificiale, gara vendimtare

AI është kthyer në arenën kryesore të rivalitetit SHBA–Kinë. Përparimet e shpejta kineze kanë tronditur bindjen për epërsinë amerikane, ndërsa debatet për energjinë, eksportet dhe rregullimin po ashpërsohen. Në 2026, inteligjenca artificiale pritet të ndikojë drejtpërdrejt jo vetëm ekonominë, por edhe sigurinë globale.

*Nga Karaibet te Paqësori, nga fushëbetejat tradicionale te lufta teknologjike, viti 2026 po shihet si një pikë kthese. Vendimet që do të merren në këto fronte mund të përcaktojnë balancën e fuqisë botërore për dekadën që vjen./CNN

Video

Kampi IV në malin Everest po përballet me ndotje mjedisore. Në pamjet e publikuara shihen tenda të braktisura, bombola oksigjeni, kanaçe dhe pajisje të dëmtuara të shpërndara në zonën e kampit. Situata ka bërë që një nga vendet më të larta dhe më të vështira për t’u arritur në botë të ngjajë me një vendgrumbullim mbeturinash. Ndotja në Everest është një problem prej vitesh, ndërsa rritja e numrit të ekspeditave dhe alpinistëve që ngjiten drejt majës ka shtuar edhe sasinë e mbetjeve të lëna në mal.

Një ngjarje e rëndë e regjistruar nga kamerat në një restorant në Ohio tregon momentin kur Matthew Exton, 43 vjeç, ish-avokat dhe ish-prokuror lokal, i drejton armën në kokë ish-gruas së tij dhe tërheq këmbëzën. Arma nuk shkrepi pasi siguresa ishte ende e aktivizuar. Pak çaste më vonë, një kamerier ndërhyri dhe, së bashku me persona të tjerë në lokal, arriti ta neutralizonte. Prokuroria e cilësoi ngjarjen si një tentativë për “ekzekutim publik”. Exton është shpallur fajtor për tentativë vrasjeje dhe akuza të tjera, ndërsa dënimi pritet të jepet më 21 shtator.

Një person me flamurin palestinez hyri me vrap në fushën e “Yankee Stadium” gjatë ndeshjes mes New York Yankees dhe New York Mets, më 11 shtator. Incidenti ndodhi në 25-vjetorin e sulmeve terroriste të 11 Shtatorit, në një mbrëmje kur në stadium po zhvilloheshin edhe aktivitete përkujtimore. Personi vrapoi në fushë me flamurin palestinez, përpara se të kapej dhe të rrëzohej nga punonjësit e sigurisë. Ai u shoqërua më pas jashtë fushës dhe ndeshja vijoi normalisht. Ngjarja tërhoqi vëmendje të veçantë për shkak të simbolikës së datës dhe ceremonive përkujtimore të zhvilluara atë mbrëmje.

Mbi 100 notarë nga më shumë se 20 vende morën pjesë në “Albania to Corfu Swim 2026”, duke përshkuar rreth 3 kilometra në Detin Jon, nga Ksamili drejt Agios Stefanos në Korfuz. Aktiviteti ka si qëllim mbledhjen e fondeve për mbrojtjen e mjedisit detar.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme