Pavarësisht protestave mbarëkombëtare dhe viteve të presionit të jashtëm, në Iran nuk ka ende shenja përçarjeje brenda elitës së sigurisë që mund të çonte në rrëzimin e një prej regjimeve më rezistente në botë, raportoi Reuters.
Situata është rënduar më tej nga kërcënimet e përsëritura të presidentit amerikan Donald Trump për veprime ushtarake ndaj Teheranit, pas goditjes së ashpër të protestave dhe pas fushatës së bombardimeve nga SHBA dhe Izraeli vitin e kaluar kundër programit bërthamor iranian dhe figurave kyçe të regjimit. Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha Reuters se “të gjitha opsionet” janë në tryezë për adresimin e situatës në Iran.
Megjithatë, analistët vlerësojnë se, pa dezertime në nivelet e larta të shtetit dhe të forcave të sigurisë, establishmenti – ndonëse i dobësuar – ka gjasa të mbijetojë. Këtë vlerësim e ndajnë diplomatë, burime qeveritare në Lindjen e Mesme dhe ekspertë të çështjeve iraniane.
Sipas një zyrtari iranian, rreth 2 mijë persona janë vrarë gjatë protestave, shifër që Teherani ia atribuon “elementëve terroristë”, ndërsa organizatat e të drejtave të njeriut kanë raportuar më herët rreth 600 viktima.
Arkitektura e shumëfishtë e sigurisë së Iranit, e mbështetur te Garda Revolucionare dhe forcat paramilitare Basij – që së bashku numërojnë afro një milion persona – e bën jashtëzakonisht të vështirë presionin e jashtëm pa një çarje të brendshme, thonë analistët. “Që kjo të funksionojë, protestat duhet të zgjasin shumë më tepër dhe disa segmente të shtetit, veçanërisht forcat e sigurisë, duhet të dezertojnë,” thekson akademiku Vali Nasr.
Udhëheqësi suprem Ayatollah Ali Khamenei, 86 vjeç, ka mbijetuar disa valë trazirash që prej vitit 2009. Kjo është kryengritja e pestë madhore në 15 vitet e fundit, një dëshmi e qëndrueshmërisë së regjimit, edhe pse vendi përballet me një krizë të thellë të pazgjidhur.
Analistët theksojnë se mbijetesa nuk do të thotë stabilitet. Irani po përjeton një nga sfidat më të rënda që prej vitit 1979: sanksionet kanë mbytur ekonominë, programi bërthamor është dëmtuar dhe rrjeti i aleatëve rajonalë është dobësuar ndjeshëm pas humbjeve në Liban, Siri dhe Gaza.
