Më shumë se 1,300 emigrantë vdiqën ose janë të zhdukur në rrugët e detit Mesdhe, teksa tragjeditë vazhdojnë pavarësisht një rënieje të përgjithshme të numrit të emigrantëve.
Sipas Frontex, kalimet e parregullta drejt Bashkimit Evropian arritën në 133,400 midis janarit dhe shtatorit 2025, duke shënuar një rënie prej 22% krahasuar me vitin e kaluar. Shtetasit e Bangladeshit, Egjiptit dhe Afganistanit janë ndër kombësitë që shfaqen më shpesh në raporte.
Rënia më e madhe u regjistrua në rrugën e Afrikës Perëndimore, ku zbulimet ranë me 58%, me vetëm 734 raste në shtator. Një trend i ngjashëm në rënie u vu re në Ballkan, si dhe në kufijtë tokësorë lindorë, me një rënie prej 47% dhe 36% përkatësisht.
Elena Khan, një analiste politike në Qendrën Evropiane të Politikave (EPC), ia atribuon rënien e përgjithshme faktorëve të shumtë: “Rënia lidhet me shkaqe të ndryshme, të tilla si shpërthimi ose fundi i konflikteve, pasiguria politike, bashkëpunimi më i ngushtë në kontrollin e kufijve, por edhe kushtet e motit.”
Khan theksoi se shifrat nuk duhet të merren si një tregues i një rënieje në lëvizjen globale të popullsisë. “Përkundrazi, numri i emigrantëve ndërkombëtarë është rritur që nga viti 2020, si dhe numri i personave të zhvendosur me forcë. Ata thjesht nuk po shkojnë drejt Evropës me të njëjtin ritëm si menjëherë pas pandemisë”, tha ajo.
Pavarësisht një rënieje në disa rrugë, Mesdheu Qendror mbetet rruga më e ngarkuar, duke përbërë pothuajse 40% të kalimeve totale në vitin 2025. Libia mbetet pika kryesore e nisjes, duke regjistruar një rritje prej 50% të nisjeve krahasuar me vitin 2024. Shumica e emigrantëve që marrin këtë rrugë vijnë nga Bangladeshi, Eritrea dhe Egjipti.
Në rrugën e Mesdheut Perëndimor, kalimet e parregullta u rritën me 28%, teksa shtatori regjistroi një rritje të mbërritjeve prej mbi 50%. Largimet nga Algjeria përbënin pothuajse tre të katërtat e zbulimeve në këtë rrugë.
Raporti i Frontex thotë se “përpjekjet e shtuara parandaluese të Marokut kanë nxitur më shumë njerëz të kërkojnë rrjete kontrabande në Algjeri”, duke shtuar se bashkëpunimi midis dy vendeve ka çuar në një zhvendosje të operacioneve të kontrabandës drejt territorit algjerian.
Pavarësisht rënies së kalimeve, numri i viktimave në njerëz mbetet i lartë. Sipas Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), të paktën 1,328 persona vdiqën ose u zhdukën në rrugët e detit Mesdhe në vitin 2025. Shumica e tyre ishin burra, ndërsa rruga më vdekjeprurëse ishte Mesdheu Qendror, me 895 të vdekur ose të zhdukur, kryesisht për shkak të mbytjes.
Shumë emigrantë fillimisht kishin provuar të udhëtonin ligjërisht, duke zgjedhur rrugën e parregullt vetëm kur kërkesat e tyre për vizë u refuzuan.
“Pas migrantëve të zhdukur qëndrojnë familje dhe komunitete që kërkojnë përgjigje dhe përpiqen të përballen me mungesën e tyre”, thuhet në raportin e IOM-it për Familjet e Migrantëve të Zhdukur.
