Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, deklaroi sot në mënyrë të prerë se “nuk do të lejojë krijimin e një shteti palestinez”, gjatë një ceremonie zyrtare për nënshkrimin e planit të diskutueshëm për zgjerimin e vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor.
“Do ta mbajmë premtimin tonë: nuk do të ketë shtet palestinez. Kjo tokë na përket,” u shpreh Netanyahu gjatë vizitës së tij në vendbanimin Maale Adumim, në lindje të Jerusalemit, duke nënvizuar vijueshmërinë e politikës izraelite ndaj territoreve të pushtuara.
Plani E1 dhe ndikimet e tij
Qeveria izraelite miratoi muajin e kaluar projektin E1, i cili parashikon ndërtimin e 3.400 banesave të reja për kolonët hebrenj në një zonë strategjike midis Jerusalemit Lindor dhe qytetit të Jerikos. Ky plan pritet të ndajë Bregun Perëndimor në veri dhe jug dhe të izolojë Jerusalemin Lindor nga territoret palestineze.
Vendimi ka shkaktuar reagime të ashpra nga Bashkimi Evropian dhe Kombet e Bashkuara, të cilët e konsiderojnë planin një pengesë serioze për zgjidhjen me dy shtete dhe një shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
Historia e vendbanimeve izraelite
Izraeli ka ndërtuar vendbanime në Bregun Perëndimor që nga viti 1967, pas pushtimit të territorit gjatë Luftës Gjashtëditore. Sipas së drejtës ndërkombëtare, vendbanimet konsiderohen të paligjshme, por janë mbështetur nga të gjitha qeveritë izraelite, si të majta ashtu edhe të djathta. Nën qeverisjen e Netanyahu-t, dhe veçanërisht pas shpërthimit të luftës në Rripin e Gazës në tetor 2023, ndërtimi i vendbanimeve ka marrë një ritëm të paprecedentë. Kjo ka shkaktuar tensione të rritura dhe ka vështirësuar ndjeshëm çdo përpjekje për një proces paqeje të qëndrueshëm në rajon.
Plani E1 përfaqëson një tjetër hap drejt konsolidimit të kontrollit izraelit mbi Bregun Perëndimor, duke theksuar sfidat e mëdha diplomatike dhe juridike që përballen përpjekjet ndërkombëtare për zgjidhjen e konfliktit izraelito-palestinez.
