Teksa liderët botërorë mblidhen në World Economic Forum në Davos, reagimet ndaj planit të Donald Trump për Groenlandën vijojnë të intensifikohen, duke përfshirë përplasje diplomatike, deklarata të forta nga Europa dhe pasoja të dukshme në tregjet financiare.
Në një seri postimesh në Truth Social, Trump ka publikuar pamje që duket se tregojnë mesazhe private nga Emmanuel Macron, i cili i kërkon takim dhe shpreh habinë për veprimet e tij lidhur me Groenlandën. Trump ka shpërndarë gjithashtu një mesazh nga Mark Rutte, ku ky i fundit shprehet i angazhuar për të “gjetur një rrugë përpara” për këtë çështje. Paralelisht, presidenti amerikan ka postuar edhe imazhe të gjeneruara ku shfaqet duke vendosur flamurin amerikan mbi Groenlandë.
Nga ana europiane, reagimi ka qenë i ashpër. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, deklaroi në Davos se përgjigjja e Europës ndaj çështjes së Groenlandës do të jetë “e palëkundur, e bashkuar dhe proporcionale”. Ajo i cilësoi tarifat e propozuara nga Trump si “një gabim” dhe theksoi se Europa është plotësisht e përkushtuar ndaj sigurisë së Arktikut.
Ndërkohë, nga Uashingtoni tonet janë më qetësuese. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, u ka bërë thirrje vendeve europiane të “qetësohen” dhe të lejojnë që situata të zhvillohet. Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, deklaroi se “është një e vërtetë objektive që një Amerikë e fortë është e mirë për të gjithë botën”.
Në Davos, ish-bashkëpunëtorë të Trump ofruan interpretime të ndryshme për sjelljen e tij. Gary Cohn, ish-këshilltar ekonomik, sugjeroi se kërcënimet mund të jenë një taktikë negociuese. Por Anthony Scaramucci, ish-drejtori i komunikimit të Trump, tha se nuk bëhet fjalë për negociata, por për “kërkim vëmendjeje”. Sipas tij, Europa duhet “të forcojë reagimin” dhe të jetë më e ashpër, pasi kjo është e vetmja gjuhë që Trump kupton. Ai përjashtoi seriozishtësinë e kërcënimeve për tarifa apo veprime ushtarake në Groenlandë.
Në këtë sfond, ka reaguar edhe Rusia. Ministri i Jashtëm Sergei Lavrov deklaroi se Moska “nuk ka asnjë lidhje me Groenlandën” dhe se nuk ekzistojnë prova që Rusia synon të marrë kontroll mbi ishullin, duke shtuar se do të monitorojë situatën gjeopolitike.
Zhvillimet kanë ndikuar edhe në pjesëmarrjen në Davos. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky bëri të ditur se do të marrë pjesë në forum vetëm nëse Shtetet e Bashkuara angazhohen me dokumente konkrete për garanci sigurie dhe një plan prosperiteti për Ukrainën, ndërsa sulmet ruse vazhdojnë.
Ndërkohë, tregjet financiare kanë reaguar negativisht. Aksionet amerikane pritet të hapen me rënie 1.5–2%, tregjet europiane kanë shënuar humbje të reja, dollari është dobësuar ndaj euros dhe paundit, ndërsa ari ka arritur një rekord historik prej mbi 4,700 dollarësh për ons.
Kriza e Groenlandës, nga një deklaratë politike, është shndërruar në një test serioz për marrëdhëniet transatlantike, stabilitetin ekonomik dhe balancat gjeopolitike, pikërisht në momentin kur elitat botërore janë mbledhur në Davos.
