Mauricio Hoyos e kujton ende presionin që nofullat e një peshkaqeni femër Galapagos, mbi 3 metra e gjatë, ushtruan mbi kafkën e tij.
Kafsha u hodh mbi të me shpejtësi të pabesueshme, duke i lënë vetëm një çast për të ulur kokën, në një përpjekje të dëshpëruar për të mbrojtur venën e qafës.
“Kur mbylli nofullat, ndjeva presionin e kafshimit, dhe më pas, pas rreth një sekonde, ajo i hapi përsëri dhe më la të lirë,” – rrëfen Hoyos për BBC Mundo nga shtëpia e tij në Baja California, Meksikë, pak më shumë se një muaj pas incidentit.
Hoyos, një biolog detar me mbi 30 vite përvojë në studimin e peshkaqenëve në habitatin e tyre natyral, ndodhej në një ekspeditë kërkimore në Kosta Rikë kur u sulmua nga peshkaqeni në shtator.
Më pak se dy muaj më pas, ende me plagët e sulmit në fytyrë, ai e përshkruan shërimin e tij si “të pabesueshëm” – dhe thotë se madje shpreson ta takojë përsëri peshkaqenin që e kafshoi.
“Një shenjë beteje që duket si gushë peshkaqeni”
Për Hoyos, ajo që ndodhi atë ditë në ujërat pranë Ishullit Cocos ishte sjellje normale e një kafshe që ndjeu kërcënim.
“Në këtë rast, kafshimi ishte si një reagim instinktiv, si kur një kafshë kërkon të mbrojë territorin e saj,” – thotë ai.
“Nuk ishte sulm për të më vrarë, ishte më shumë një reagim për të më larguar.”
Hoyos dhe kolegët e tij zakonisht u vendosin peshkaqenëve çipa akustikë për të gjurmuar vendet ku ata çiftëzohen apo shumohen. Atë ditë, ai ishte njoftuar nga disa turistë se një peshkaqen i madh po notonte rreth 40 metra nën sipërfaqe.
“I thashë kapitenit të anijes që do të zhytesha vetëm për pesë minuta,” – kujton ai.
Pasi hyri në ujë, filloi zbritjen ngadalë drejt thellësisë.
Peshkaqeni, një femër gjigante mes 3 dhe 3.5 metra, notoi poshtë tij, dhe Hoyos u pozicionua për t’i vendosur pajisjen gjurmues në bazën e pendës së saj të sipërme.
Por ndryshe nga peshkaqenët e tjerë që ai kishte shënuar më parë, kjo nuk u largua me shpejtësi, por u kthye drejt tij dhe e pa në sy.
“E pashë syrin e saj të vogël që më vështroi, dhe ajo u kthye shumë ngadalë, me qetësi,” – thotë Hoyos.
“U ndodha brenda nofullave të saj – për një sekondë”
Ai ruajti shikimin drejt saj ndërsa ajo notonte, por papritur, nga asgjëja, peshkaqeni u kthye dhe u sul me vrull.
“U ula instinktivisht me kokën poshtë, dhe ndjeva nofullën e poshtme duke më shtypur faqen dhe të sipërmen duke më kapur kokën. Besoj se qëndrova aty, brenda nofullave të saj, vetëm një sekondë, pastaj ajo thjesht e hapi gojën dhe më la.”
Kafshimi i peshkaqenit me 29 dhëmbë të mprehtë si sharrë i shkaktoi plagë të thella në fytyrë dhe kokë, ndërsa i këputi edhe tubin e ajrit të aparatit të zhytjes. Ai kishte mbijetuar sulmin, por ndodhej ende në rrezik për jetën.
Një nga dhëmbët kishte çarë edhe maskën e zhytjes, ndërsa gjaku që dilte i kishte turbulluar plotësisht shikimin.
“Kur kuptova se nuk po merrja ajër nga tubi, mora atë rezervë – që ne e quajmë ‘oktapod’ – por edhe ai nuk po funksiononte si duhet,” – tregon Hoyos.
“Duhej të kujtoja gjithë trajnimin tim dhe të rregulloja frymëmarrjen vetëm me buzë.”
Një ngjitje drejt dritës
Duke gjakosur, pothuajse i verbër dhe me ajrin që i mbaronte, Hoyos llogariti se kishte më pak se një minutë për të dalë në sipërfaqe.
“Nuk shihja më asgjë, ndaj ndoqa dritën që e dija se vinte nga sipërfaqja. U ngrita shumë ngadalë, me lëvizje të kontrolluara, sepse nuk doja të bëja lëvizje të çrregullta që mund ta provokonin peshkaqenin.”
Kur arriti në sipërfaqe, një djalë i ri e tërhoqi në anije, ndërsa kapiteni kontaktoi menjëherë rojat e parkut kombëtar për të raportuar incidentin.
“Nuk e ndjeva menjëherë dhimbjen – adrenalina më kishte përfshirë. Kafshimi nuk më dhembi aq shumë, më shumë më dhembi përplasja: imagjinoni një kafshë 3 metra të gjatë që të godet me atë shpejtësi – ishte si të të përplaste një makinë,” – rrëfen ai.
Një shërim që habiti mjekët
Kur arritën në port, një ekip mjekësh ishte gati për ndërhyrje emergjente. Hoyos pati fat: jo vetëm që mbijetoi sulmin dhe ngjitjen në sipërfaqe, por asnjë nga plagët nuk u infektua. Procesi i shërimit zgjati më pak se sa parashikonin mjekët.
“Mjekët më thanë që ishte e pabesueshme: sulmi ndodhi më 27 shtator, pas një udhëtimi 34-orësh më bënë pastrimin kirurgjikal, dhe vetëm dy ditë më vonë po shqyrtonin nëse mund të bënin kirurgji rikonstruktive.”
Ata i thanë se rasti i tij ishte i jashtëzakonshëm, pasi një i ri që kishte mbijetuar një sulm të ngjashëm në të njëjtën zonë në vitin 2017 kishte qëndruar gati një muaj në dhomë hiperbari për shkak të infeksioneve të plagëve.
“Mjekët më thanë se ishin shumë të shqetësuar për infeksionin, sepse duke qenë në fytyrë, plagët ishin shumë pranë trurit,” – tregon Hoyos.
“Shenja që dëshmon se më fali jetën”
Sot, me një buzëqeshje të gjerë, Hoyos thotë se po planifikon të kthehet në ujë dhe ka tashmë të rezervuar një zhytje më 14 nëntor.
“Tani që i mbijetova një sulmi të tillë, kam edhe më shumë respekt për peshkaqenët,” – thotë ai.
“Shumë njerëz mendojnë se oqeanet do të ishin më të sigurta pa peshkaqenë, por thonë kështu vetëm sepse nuk e kuptojnë rolin jetik që ata kanë në ruajtjen e ekuilibrit natyror.”
Duke treguar plagën e madhe në faqe, ai shton:
“Kjo është prova që ajo femër më fali jetën. Nuk mund ta shpjegoj ndryshe. Dhe kjo më lejon të vazhdoj të flas mirë për peshkaqenët dhe të mbroj ruajtjen e tyre.”
Ndërkohë, peshkaqeni Galapagos që e mbajti dikur brenda nofullave të saj vazhdon jetën në thellësi – dhe Hoyos shpreson ta takojë sërish.
Meqenëse arriti ta shënojë me pajisje gjurmimi para se ta sulmonte, mundësia që ai ta gjejë përsëri ekziston.
“Në janar do të shkoj sërish në Ishullin Cocos, nga data 20 deri më 27. Dhe sigurisht do të zhytem pikërisht në Roca Sucia, aty ku ndodhi sulmi,” – thotë ai, pa asnjë hezitim.
