Gjatë dy javëve të para të luftës së fundit në Lindjen e Mesme, ndërsa sulmet amerikane dhe izraelite goditën objekte ushtarake dhe energjetike në Iran, një vend mbeti për një kohë të gjatë i paprekur: Kharg Island.
Megjithëse shumë i vogël, ishulli është një arterie jetike për ekonominë iraniane, pasi përpunon rreth 90% të eksporteve të naftës së vendit. Për këtë arsye çdo sulm ndaj tij rrezikon një përshkallëzim të madh të konfliktit.
Megjithatë të premten, Shtetet e Bashkuara goditën objekte ushtarake në ishull, ndërsa infrastruktura e naftës nuk u prek. Kjo u konfirmua nga zyrtarë amerikanë dhe nga media shtetërore iraniane.
Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se objektet e naftës mund të bëhen objektiv nëse Irani vazhdon të bllokojë anijet që kalojnë në Strait of Hormuz.
Pse është kaq i rëndësishëm Kharg Island?
Kharg Island është një ishull koralor rreth një të tretën e madhësisë së Manhatanit, vetëm 25 kilometra larg bregut të Iranit në Gjirin Persik.
Çdo ditë miliona fuçi naftë nga fushat kryesore të Iranit – përfshirë Ahvaz, Marun dhe Gachsaran – transportohen me tubacione drejt ishullit, i cili njihet nga iranianët edhe si “Ishulli i Ndaluar”, për shkak të kontrollit të rreptë ushtarak.
Terminalet e tij të mëdha detare lejojnë ankorimin e supertankerëve dhe e bëjnë ishullin qendrën kryesore të eksportit të naftës iraniane.
Sipas të dhënave, Irani prodhon rreth 3.3 milionë fuçi naftë në ditë, duke furnizuar rreth 4.5% të tregut global.
Çfarë ndodhi gjatë sulmit?
Trump deklaroi se ushtria amerikane kreu një nga bombardimet më të fuqishme në historinë e Lindjes së Mesme, duke shkatërruar objektiva ushtarake në Kharg Island.
Sulmet goditën pistën e aeroportit të ishullit, depo të minave detare, magazina raketash dhe infrastruktura të tjera ushtarake.
Autoritetet iraniane raportuan më shumë se 15 shpërthime, por thanë se objektet e naftës nuk janë dëmtuar.
Çfarë pasojash mund të ketë një sulm ndaj naftës?
Teherani ka paralajmëruar se çdo sulm ndaj infrastrukturës së tij energjetike do të çojë në hakmarrje ndaj objekteve të naftës dhe gazit në rajon që lidhen me kompani amerikane.
Analistët paralajmërojnë se një goditje ndaj Kharg Island mund të ketë pasoja të mëdha për tregjet globale të energjisë.
“Nëse objektet e naftës në ishull goditen, çmimet e naftës mund të dalin jashtë kontrollit,” tha ish-gjenerali amerikan Mark Kimmitt.
Ekspertët vlerësojnë se nëse infrastruktura shkatërrohet, Iranit mund t’i duhen muaj apo edhe më shumë se një vit për ta rindërtuar, gjë që do të ndikonte ndjeshëm në furnizimin global me naftë.
Çfarë mund të ndodhë më pas?
Analistët paralajmërojnë se Irani mund ta përshkallëzojë konfliktin duke goditur objekte energjetike në gjithë rajonin.
Ndërkohë SHBA ka njoftuar se do të dërgojë në Lindjen e Mesme një njësi reagimi të shpejtë me rreth 2,500 marinsa, ndërsa disa ekspertë nuk përjashtojnë as mundësinë që forcat amerikane të përpiqen të marrin nën kontroll Kharg Island.
Megjithatë një operacion i tillë do të kërkonte një numër të madh trupash tokësore, diçka që administrata amerikane deri tani ka hezituar ta bëjë.
